139 . 
Wat den oorsprong van den phosphoriet van Ajawi betreft, er 
kan geen twijfel bestaan, dat hij langs denzelfden weg als de overige 
Zuidzee-phosphaten gevormd werd. Uit de ten dien opzichte gedane 
onderzoekingen is gebleken, dat die eilanden in vroeger tijd atollen 
waren of althans lagunes bevatten, waarin de excrementen der 
guano-produceerende vogels door de atmospherische wateren gespoeld 
werden. Het door de ontbinding vrijgekomen phosphorzuur werd de 
aanleiding, dat de de lagunes omgevende koraalkalksteen in phosphoriet 
veranderd werd. Eene dergelijke metamorphose ondergingen eveneens 
de op den bodem der lagunes terechtgekomen koraalfragmenten, 
rolstukken van kalksteen enz., die naderhand tot een vast gesteente 
gecementeerd werden 1 ). 
Daar waar dergelijke phosphorieten van koraal-eilanden voor den 
dag komen, kan dit niet anders, dan door negatieve niveauverande- 
ringen geschied zijn. De rotsen van Ajawi zijn om die redenen te 
beschouwen - als de ruïnes van een oorspronkelijk atoll, dat Jia de 
latere opheffing door de golven der zee zijne tegenwoordige gedaante 
verkregen heeft. 
Er dient thans nog de vraag beantwoord te worden, op welke 
wijze de afwezigheid van phosphoriet op de eilanden van den 
Indischen Archipel (s. str.) te verklaren is. Ajawi behoort nl. reeds 
tot het gebied van den Stillen Oceaan en het phosphorietrijke Ührist- 
mas-eiland (10°25 Z.Br., 10 5°42' O.L.) 3 ) is wel in den Indischen 
Oceaan gelegen, maar zijn afstand van de westpunt van Java bedraagt 
420 K.M., zoodat het niet meer deel van den Archipel uitmaakt. 
Zooals wij gezien hebben, waren de voor waarden voor de vorming 
van phosphoriet in de Zuidzee de aanwezigheid van koraaleilanden 
met lagunes en verder afzettingen van guano. Dat er in den Indi- 
schen Archipel ook gedurende het tertiaire tijdvak ruimschoots 
koraaleilanden aanwezig waren, lijdt geen twijfel. Evenmin is de 
veronderstelling gewaagd, dat op sommigen daarvan nederzettingen 
van guano-produceerende vogels gevonden werden. Het komt mij 
dus waarschijnlijk voor, dat aan de derde voorwaarde — de aan- 
b O. Stutzer. Ueber Phosphatlagerstatten. Zeitschrift für praktische Geologie 
19. Berlin 1911, blz. 81 — 82. — O. Stützer. Die wichtigsten Lagerstatten der 
Nichterze 1. Berlin 1911, blz. 438—440. — Paul Hambruch. Entstehung, Bildung 
und Lagerung des Phosphats auf Nauru. Zeitschr. Gesellsch. f. Erdkunde. Berlin 
1912, blz. 679. — Reeds in 1896 heeft Ad. Carnot (Sur la mode de formation 
des gïtes sédimentaires de phosphate de cliaux. Compt. rend. Acad. des Sc. 123. 
Paris, blz. 724 — 729) betoogd, dat in het algemeen phosphoriet en phosphaatkrijt 
als strand- en lagunevormingen te beschouwen zijn. 
2 ) Charles W. Andrews. A Monograph of Christmas Island (Indian Ocean). 
London 1900, blz. 289-291. 
