de meeste krystallographen - gemaakt te zijn, zoodra ze zich van de 
theorie van Gibbs en Curie bedienden. Expliciet vindt men ze uit- 
gesproken in twee vaak geciteerde verhandelingen van F. Sohnke 
en G. Wulff l ), Deze beide autoren nemen namelijk aan, dat de 
capillariteitsconstante van een krystalvlak (afgezien van een factor, 
die met de oriënteering continu verandert) omgekeerd evenredig is 
met de netdichtheid van het bedoelde vlak s ). 
Deze netdichtheid echter is, zooals bekend is een zeer discontinue 
functie der oriënteering : zoo is b.v. voor irrationaal georiënteerde 
vlakken, die tegenover het vlak (1,1,1) zoo weinig als men wil 
gedraaid zijn, de netdichtheid nog altijd oneindig klein in verhouding 
tot die van het vlak (1, 1, 1). Men ziet hier on middellijk de buiten- 
gewone rol der vlakken met de kleinste indices. 
Ondanks dit beroep op den samenhang met de netdichtheid zal 
men de veronderstelling, dat de capillariteitsconstante discontinu van 
de oriënteering afhangt toch zeer ongewoon, zoo al niet geheel para- 
doxaal vinden ! Ook beteekent zij een groote moeilijkheid voor het 
veelvuldig optreden der z.g. „vicinale vlakken”. 8 ) 
Want volgens Sohnke en Wulf zouden deze vlakken met bijzonder 
groote indices (die practisch irrationaal georiënteerd zijn) buitengewoon 
groote oppervlakte-energie bezitten. Men is natuurlijk bereid afwij- 
kingen van de theoretische evenwichtsfiguur toe te geven, in aan- 
merking genomen de nooit geheel buiten te sluiten kleine storingen 
(ongelijkmatigheden in de temperatuur, storingen in de concentratie 
enz.). Maar toch totaal onopgehelderd en zelfs paradoxaal blijft het 
dan, als deze kleine storingen nu juist die vlakken met extreem 
groote oppervlakte-energie doen ontstaan en wel degene, die zeer dicht 
bij de oppervlakken met bijzonder kleine liggen. 4 ) 
1) F. Sohnke. Zeitschr. f. Krystallogr. 13 (1888) p. 221; G. Wulff. Zeitschr. f. 
Krystallogr. 34 (1901) p. 526. Bij Gibbs en Curie vindt men geen nadere aan- 
wijzing over het continue of discontinue karakter der afhanklijkheid. 
2 ) Wulff karakteriseert op de volgende manier de kern van het denkbeeld van 
Sohnke. gedeeltelijk met Sohnke’s eigen woorden : „Nach Sohnke muss ein Zusammen- 
hang zwischen der Oberflachenergie einer Kristallflache und ihrer Flachendichtigkeit 
beslehen. Namlich für eine Klache von dichtester Besetzung können die Molekular- 
krafte keine Arbeit mehr leisten, weil die Theilchen einander nicht weiter genahert 
werden können : die potentielle Energie einer solchen Fldcke muss also ein 
Minimum sein. In dem Masse, als die Flachendichtigkeiten der verschiedenen 
Krystallflachen geringere sind, miissen die Oberflachenergieen (Gapillar constanten) 
grösser sein .... 
s ) Onder „vicinale vlakken” verstaat men vlakken, die uiterst weinig in ligging 
verschillen van de vlakken met kleine indices. 
4 ) H. Miers, Rep. of the Brit. Assoc. 1894 p. 654 ; Z. f. Kr. 39 (1904) p. 220 
heeft experimenteel getoond door nauwkeurige goniometrische metingen gedurende 
11 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXIV. A°. 1915/16. 
