192 
gaam, zooals dat in het WESTON-element wordt gebruikt, een gram- 
atoom y-kadmium (bij 18°) wordt onttrokken, was door Cohen l ) 
gevonden door onderzoek eener cel 
I CdS0 4 -opl. I 
Cd I van willek. | Cd-amalgaam 
j koncentratie ] 14.3 gew. % 
bij 0° en 25°. (Zie hierover onze zesde mededeeling.) 
4. Wij hebben nu in de eerste plaats alle kalorische grootheden, 
die in de berekening een rol spelen, opnieuw bepaald, daar er meer 
dan ééne reden bestaat om aan de juistheid der vroeger gebruikte, 
aan verschillende waarnemers ontleende, gegevens te twijfelen. 
Hier worde er slechts op gewezen, dat Thomsen voor groote kalo- 
rische effekten slechts eene nauwkeurigheid van 1 °/ 0 garandeert, 
voor de uit vier cijfers bestaande waarden eene van 100 gramkalorieën. 
5. Het verschil der vormingswarmten van CdS0 4 en Hg a SO„ 
(alleen dit verschil speelt in de berekening een rol) hebben wij 
bepaald door meting der E.K. en den temperatuurkoëfficiënt van 
een cel, gekonstrueerd volgens het schema: 
Oplossing van 
CdS0 4 in wille- 
Cd-amalgaam 
Oplossing van 
keurige koncen- 
8 gew. % 
CdS0 4 . 440.61 H a O 
tratie 
Hg a SO-Hg 
Vermindert men de chemische energie (^ c ) 18 o . 0 dezer cel met de 
oploswarmte CdS0 4 — CdS0 4 . 440.61 H a O, dan vindt men het gezochte 
verschil der vormingswarmten van CdS0 4 (uit y-kadmium) en Hg a S0 4 . 
Aldus werd gevonden : 
(i? c ) 18 ° -0 = 55973 gramkalorieën 
en voor de oploswarmte CdS0 4 — CdS0 4 . 440.61 H a O = 10788 
gramkalorieën, waaruit volgt: 
Verschil der vormingswarmten van CdS0 4 en Hg a S0 4 = 55973— 
— 10788 = 45185 gramkalorieën. 
6. Ter bepaling van het warmte-effekt, dat de omzetting : 
CdS0 4 + - -A. CdS0 4 . AH a O = - A — CdS0 4 . 8 /, H a O 
A 3 A — y, 
(Hierin 2 ) is bij 18°. 0 C. A = 15.17) 
bij 18°.0 begeleidt, hebben wij (bij 18°.0) langs kalorimetrischen weg 
gemeten : 
a. De oploswarmte CdS0 4 — CdS0 4 .400H a O = 10760 gramkalorieën. 
] ) Zeitschr. f. physik. Chemie 34, 612 (1900). 
2 ) Zeitschr. f. physik. Chemie 34, 612 (1900). 
