844 
bliceerd 1 ), de eerste komen slechts onvolledig op de Duitsehe dage- 
lijksche weerberichten voor en zullen dus later aanmerkelijk uitgebreid, 
wellicht ook verbeterd kannen worden. Namiddag-waarnemingen 
zijn door een index p bij het station aangeduid. 
Op 8 Octüber was vanaf het St.-Cu niveau tot aan de hoogte 
waarop de Ci. dreven nagenoeg geen windtoename, en in ieder geval 
geen toenemende ZW. -lijke wind, zooals die vereiseht wordt om 
stralen die met eenige elevatie de geluidsbron verlaten naar de aarde 
terug te brengen. Tot 2000 Meter worden geen S.-komponenten 
aangetroffen, en eerst bij Helder W.-wind van eenige beteekenis. 
De richting der Ci., bij Vlissingen waargenomen, staat ongeveer ± 
op de voornaamste voortplantingsrichting. Bij de ligging van den 
hoogen druk was in het algemeen niet anders te verwachten. De 
abnormale hoorbaarheid tot op ± 23 0 KM. is dus aan windtoename 
in de troposfeer niet toe te schrijven. Nu zou men kunnen ver- 
onderstellen, dat in de stratosfeer een toenemende SW. -stroom 
heerschte of een afnemende NE. en dat deze oorzaak was, dat de 
geluidstralen, vrijwel recht in de troposfeer, zich in de stratosfeer 
kromden. De geringste afstand, waarop de stralen op de aarde 
konden terugkeeren, wordt dan bepaald door de hoogte tot waartoe 
men den wind laat toenemen en het bedrag der toename. Maar 
daarmede kan nooit iets anders worden verkregen dan een buiging 
van de stralen, die zich in de richting van den wind bewegen. 
Voor een straal j_ daarop is het effect vrijwel nul, en de buitenste 
hoorbaarbeidszone is geen cirkel, maar moet zwakker gekromd, 
wellicht zelfs andersom gebogen worden, zoodat een halve cirkel, 
zooals onze figuur 9 aangeeft, op die wijze in het geheel niet te 
verklaren is. (zie de noot op p. 829). 
Het is hier de plaats om nog eens te wijzen op een eigenaardige 
gevolgtrekking, die men uit de theorie van de buiging der geluids- 
stralen ingevolge de tem peratuurs vermindering met de hoogte moet 
maken. In het normale geval van temperatuurdaling bij verheffing 
boven den grond zijn de geluidsstralen van de aarde af gekromd. 
Stralen, die met een zeer geringe elevatie beginnen, verwijderen zich 
dus steeds sneller van de aarde. Het gevolg hiervan moet zijn, dat 
hoorbaarheid op grooteren afstand alleen mogelijk is, als de geluids- 
bron op eenige hoogte boven het oppervlak is gelegen en er geluids- 
stralen zijn, die met een negatieve helling beginnen. De noodzakelijk- 
heid, sprekers in openlucht- vergaderingen op een verhooging te doen 
') Ergebnisse der Arbeiten der Drachenstation am Bodensee im Jahre 1914. 
Stuttgart 1915. 
