846 
17 October. Ook ditmaal is voor steile stralen bijna geen buiging 
te verwachten in de onderste 10 K.M. ; de wmdtoename van N. E. 
± 5 Meter tot S 10 Meter bij de Ci. heft de buiging van de aarde 
af, ingevolge de normale temperatuurdaling, niet op. Ook de inversies 
zijn van weinig beteekenis, althans hier te lande en in Lindenberg. 
De temperatuur stijgt lang niet tot de hoogte der oppervlakte- 
temperatuur. 
Van het oorlogsgerucht uit Vlaanderen wordt dan ook weinig 
hier te lande vernomen, in Zeeuwsch Vlaanderen in het geheel 
niets. 
De zeeslag op de Noordzee wordt te Helder en verder in Noord- 
Holland ook niet vernomen ; de Zuidelijke beweging der Ci. was 
ook niet geschikt om een afbuiging van stralen uit Westelijke 
richting te veroorzaken. Voor het ontwijfelbaar gehoorde geluid in 
Friesland en Groningen blijft dus geen andere verklaring over dan 
de terugbuiging in de hoogere atmosfeerlagen. 
18 October. Oirrus-waarnemingen zijn niet tot onze kennis ge- 
komen ; in verband met den toestand van den vorigen dag en 
het feit, dat de hooge drukking toenemende was, mag men echter 
aannemen, dat geen zeer groote snelheden in hoogere lagen voor- 
kwamen. Er was dus alleen een toeneming van den NE. -wind tot 
het ACu. -niveau op ± 3000 Meter, een toeneming beslist ongunstig 
voor het terugbuigen van het geluid naar de aarde in de troposfeer, 
maar van weinig invloed op de kromming der geluidsstralen in de 
hooge atmosfeer. De ESE.-wind, waargenomen bij vermoedelijk zeer 
hooge ACu, heeft geen invloed op de geluidsvoortplanting in NE.- 
lijke richting, zooals die op dien dag werd waargenomen. Inversies 
zullen in onze omgeving van weinig beteekenis geweest zijn. 
Dat de naar boven toenemende NE. -wind ongunstig was voor de 
voortplanting nabij den grond, blijkt duidelijk uit de schaarschte 
van berichten uit Zeeland, waartegenover de talrijke berichten, zelfs 
van zwaar gebulder, voorbij 160 KM. opvallen. 
Voor het eerst treedt hier op een aanduiding van de lijn van 
versterkte hoorbaarheid op ongeveer 200 KM. van de plaats, waar 
het Engelsche scheepsgeschut in actie was. Indien dat geschut inder- 
daad op dien afstand het best hoorbaar was, zou men moeten aan- 
nemen, dat de zeer steile geluidsstralen, die voor den minimum- 
afstand vereischt worden, bij dit geschut met minder energie bedeeld 
zijn dan de minder steile, die voor een afstand van 200 KM. noodig 
zijn. In hoeverre deze onderstelling juist is, kunnen wij niet nagaan, 
maar a priori lijkt het niet on waarschijnlijk, dat de geluidsverdeeling 
over de verschillende aanvangshoeken niet gelijkmatig is. Bij het 
