849 
2. De beide theoriën ter -verklaring van stiltegordels opgesteld : 
Verklaring door invloed van wind en temperatuurverandering met 
de hoogte (o.a. Mohn, Rayeêtgh, Fujiwhara), en verklaring door de 
gewijzigde samenstelling der atmosfeer in zeer hooge lagen (Von 
dbm Borne) geven stiltegordels van zeer verschillend karakter. De 
meteorologische theorie moet o.a. asymmetrie ten opzichte der geluids- 
bron doen verwachten en verschil tusschen twee onderling loodrechte 
richtingen en laat allerlei afstanden toe; de physische eischt volledige 
symmetrie ten opzichte van de geluidsbron. Aangetoond werd, dat 
deze laatste eigenaardigheid ook grootendeels bewaard blijft, wanneer 
vrij aanmerkelijke onregelmatigheden van temperatuur- en windver - 
deeling voorkomen, en dat de buitenste straal van den stiltegordel 
daarbij slechts zeer weinig verandert. 
3. Ofschoon bij gebrek aan waarnemingen in de meeste gevallen 
het bewijs niet te leveren is, moet worden aangenomen, dat de 
meeste goed beschreven gevallen van stiltegordels door meteorolo- 
gische oorzaken zijn teweeggebracht. 
4. De meteorologische waarnemingen in hoogere luchtlagen in en 
nabij ons land verricht op de in dit onderzoek beschreven dagen 
kunnen van de waargenomen stiltegordels geen verklaring geven, al 
zijn zij voldoende om de groote verschillen in het eerste, normale 
hoorbaarheidsgebied te verklaren. 
5. Voor de physische verklaring van deze stiltegordels pleit, dat 
de afstand van zijn grens tot de waarschijnlijke geluidsbron steeds 
in de nabijheid van J60 K.M. is geweest, en dat merkbare afwij- 
kingen van den cirkelvorm niet zijn vastgesteld. 
6. Het bedrag van 160 K.M. is niet in overeenstemming met de 
onderstelling, waarop von dem Borne zijn berekening heeft gebaseerd, 
en evenmin met andere tot dusver door meteorologen gepubliceerde 
onderstellingen, maar komt goed overeen met het veel geringere 
waterstofgehalte der atmosfeer volgens Claude, indien men aanneemt, 
dat tot op 10 K.M. hoogte de samenstelling der atmosfeer nog geen 
wijziging van beteekenis ondergaat. 
7. Een gehalte aan geocoronium, als door Wegener werd aan- 
genomen, is met de uitkomsten van dit onderzoek in strijd. Indien 
geocoronium in de atmosfeer aanwezig is, moet onzes inziens het 
bedrag daarvan veel geringer zijn dan door Wegeneer is aangenomen. 
