866 
experimenteele onderzoekingen over anomale dispersie. Hij zegt • *) 
„Het verdient opmerking dat Professor Jui.ius geen rekening houdt 
met laboratoriumresultaten waar hij de rand-centrum verplaatsingen 
tracht te verklaren ; immers om te bewijzen dat zoowel zeer sterke 
als zeer zwakke anomale dispersie tot kleine verplaatsingen, middel- 
bare anomale dispersie daarentegen tot grootere verplaatsingen aan- 
leiding geeft, rangschikt hij de lijnen eenvoudig naar hare sterkte, 
zonder te letten op hare bekende anomale dispersie. Dit schijnt de 
onderstelling in te sluiten dat anomale dispersie evenredig is aan 
lijnsterkte. Zoo doet hij ook geen poging om de effecten van 
„wederzijdschen invloed” in verband te brengen met wat er bekend 
is aangaande het vermogen van de influenceerende lijnen om anomale 
dispersie te verwekken. Er schijnt wederom te worden aangenomen, 
dat alle lijnen van gelijke sterkte even werkzaam zijn”. 
Nu, dit alles is bijna waar; maar wat St. John hier voorstelt 
als een laakbare handelwijze en een ongewettigde nieuwe onder- 
stelling, is niets anders dan een omschrijving van mijn uitgangs- 
hypothese dat Fraunhofersche lijnen in hoofdzaak dispersiebanden 
zijn. Deze hypothese sluit natuurlijk in, dat bij eerste benadering 
de sterkte der lijnen evenredig moet zijn aan de anomale dispersie 
die de omliggende golven ondergaan — in de zon. 
Ik houd het namelijk voor verstandiger om de onderstelling te 
wagen dat de sterkte en verdere eigenschappen van de Fraunhofer- 
sche lijnen nauw samenhangen met de grootte van anomale dispersie- 
effecten in de zon, dan te beweren dat, indien bij die eigenschappen 
anomale dispersie een rol speelt, zij evenredig zouden behooren te 
zijn aan zoodanige effecten van anomale refractie als men tot heden 
in het laboratorium heeft kunnen voor den dag brengen onder 
omstandigheden, onvergelijkbaar met die welke op de zon heerschen. 
Uit een zinsnede, door St. John aangehaald z ) uit mijn allereerste 
publicatie over het onderwerp (in 1900) blijkt inderdaad, dat het 
eenvoudige maar oppervlakkige denkbeeld om een zeker parallelisme 
te verwachten tusschen de intensiteit van chromosfeerlijnen en de 
mate waarin de correspondeerende lijnen in bet laboratorium ano- 
male dispersie zouden vertoonen, ook bij mij in het eerst was op- 
gekomen; maar kort daarna zag ik in, dat het verband tusschen 
zonneverschijnselen en deze soort van laboratoria m-resultaten on- 
mogelijk een zoo eenvoudig karakter hebben kon, als St. John 
daarvoor thans nog steeds verlangt. 
!) Astrophysical Journ. 41, 55, 1915; Mt. Wilson Contr. N°. 93, 28. 
8 ) St. John, Astroph. Journ. 41, 51, 1915. 
