870 
betrouwbaar schijnen te maken dan rand-centrüm verplaatsingen. 
Enkele lijnen van het zonnespectrum zijn naar het violet ver- 
schoven in plaats van naar het rood. St. John meent dat de anomale 
dispersietheorie daarvan geen verklaring kan geven ; maar hij ver- 
geet dat n 0 wel eens kleiner dan \ kan zijn op sommige plaatsen 
van het spectrum, en dat hierdoor de richting der asymmetrie van 
de Fraunhofersche lijn zou omkeeren. 
De laatste alinea 1 ) van het hoofdstuk, door St. John gewijd aan 
de algemeene verplaatsing naar rood, is te waardeeren als een ver- 
dediging van Mr. Adams, waarbij ik mij gaarne aansluit, in zooverre 
ik niet gezegd en ook niet gedacht heb dat drukking door Adams 
beschouwd werd als de eenige werkzame oorzaak waarmede men 
bij rand-centrum-verschuivingen te maken heeft. Ondertusschen blijft 
het waar, dat Adams — volkomen begrijpelijk van zijn standpunt — 
het bestaan van een vrij eenvoudig verband tusschen de verplaat- 
singen en de sterkten van lijnen niet voorzien heeft. 
IV. Het flits-spectrum en anomale dispersie. 
De duisterheid van Fraunhofersche lijnen en de helderheid van 
flits-lijnen zijn uit het oogpunt der anomale dispersie-theorie elkander 
aanvullende verschijnselen : twee wijzen waarop eenzelfde proces 
zich aan ons vertoont. Beide worden zij veroorzaakt door selectieve 
verstrooiing van de golven wier perioden zeer weinig verschillen 
van de eigen-perioden der middenstof. Wij zullen onderscheid maken 
tusschen moleculaire verstrooiing of diffusie, en de grovere verstrooiing 
die het gevolg is van de breking van het licht door onregelmatig- 
heden in de optische dichtheid van het medium, alhoewel die twee 
soorten van verstrooiing misschien geleidelijk in elkander overgaan 
(opalescentie). Diffusie hangt samen met den brekingsindex en is 
tevens omgekeerd evenredig aan de vierde macht van de golflengte, 
terwijl de grovere brekings-verstrooiing alleen maar varieert met n. 
Is er een lichtende achtergrond, dan zal door verstrooiing de hel- 
derheid daarvan worden verminderd: dit verklaart de duisterheid 
der Fraunhofersche lijnen. Het verstrooide licht zelf, gezien tegen 
een donkeren achtergrond, levert de lijnen van het flits-spectrum. 
Stel dat wij een sterk vergrootenden verrekijker op een punt van 
den rand der zonneschijf richten. De eene helft van het kleine ge- 
zichtsveld zal dan een helderen, de andere helft een donkeren achter- 
grond te zien geven. Een lichtbundel die rechtstreeks van den rand 
kwam, tangentieel uit de fotosfeer, zou een langen weg hebben af 
te leggen door de gasvormige middenstof (20000 kilometers door 
0 Astrophysical Journal 41, 64, 1915; Mt. 'Wilson Gontr. No. 93, 37. 
