876 
deelen een geleidelijke verzwakking van de vleugels naar den rand 
der schijf moei teweegbrengen. Zij berust eveneens op verstrooiing 
door breking. Maar ter vergelijking zullen wij éérst nog de rol der 
moleculaire verstrooiing bespreken. 
Daar volgens de bekende formule van Rayleigh (voor den ver- 
strooiïngscoëfficient) de moleculaire verstrooiing niet alleen toeneemt 
met afnemende golflengte, maar bovendien snel stijgt bij het naderen 
van elke eigenfrequentie, varieert de „nevelachtigheid” der zon zeer 
sterk met de lichtsoort waarin men haar beziet. Zij is grooter voor 
violet dan voor rood licht, en grooter voor R-licht en V-licht dan 
voor de aangrenzende lijn vrije deelen van het spectrum. Nevelachtig- 
heid maakt dat dieper liggende structuren minder goed te onder- 
kennen zijn (vandaar het veranderend karakter van spectro-helio- 
grammen naarmate de gekozen lichtsoort de kern van een lijn nadert), 
en veroorzaakt verzwakking van het direct doorgelaten licht (dit 
verklaart voor een deel de duisterheid der Fraunhofersche lijnen). 
Bij de moleculaire verstrooiing nu voegt zich de verstrooiing door 
refractie in onregelmatige gradiënten. Deze is vooral sterk voor het 
R-Iicht en V-licht der lijnen van hoofdbestanddeelen. Zij voert gemid- 
deld tot een versterking van dat licht in de rand deel en der schijf 
ten koste van het licht uit de meer centrale deelen 1 2 ); en het is dui- 
delijk dat ook dit proces zich toonen moet als relatieve verzwakking 
en verenging van de „gevleugelde” lijnen in het randspectrum. 
4°. De vrij nauwkeurige overeenstemming van de golflengten der 
flits-lijnen met de golflengten der Fraunhofersche lijnen aan den rand 
is juist wat men verwachten zou op grond van de anomale dispersie- 
theorie. Beide klassen van lijnen toch ontstaan door hetzelfde ver- 
strooiingsproces in bijna dezelfde lange kolom van gassen. Iedere 
kleine toename in den graad van verstrooiing zou in den regel de 
Fraunhofersche lijn iets donkerder, de flits-lijn iets lichter maken. 
Tndien derhalve de verstrooiïngs-effecten een weinig sterker zijn voor 
het R-licht dan voor het V-licht, zal zich dit openbaren bij de flits- 
lijn en bij de Fraunhofersche lijn als ongeveer even groote verplaat- 
singen naar het rood. Het is dus, volgens deze zienswijze, niet 3 ) 
moeilijk te begrijpen waarom dubbele omkeeringen nagenoeg altijd 
!) Zooals bijvoorbeeld een ballon van ijsglas werkt op de straling van een 
daarbinnen geplaatste lichtbron. 
2 ) Men vergelijke hiertegenover Adams and Burwell, Mt. Wilson Gontr. No. 95 
p. 26 — 28, en Comm. to the Nat. Acad. of Sc. No. 4. Men zal opmerken dat 
onze redeneering tot gevolgtrekkingen voert, lijnrecht tegenovergesteld aan die 
welke Adams en Burwell hebben afgeleid uit hunne opvatting van de anomale 
dispersie-theorie. 
