896 
leveren. Dit is ook gebleken het geval te zijn, wanneer het acetyl- 
derivaat gereduceerd wordt, tenminste voor een groot gedeelte. 
Deze overwegingen zullen nader worden uiteengezet in een uit- 
voeriger verhandeling in het Recueii cl. tr. ch. cl. Pays-Bas, waarin 
tevens de analyse cijfers en de titratie- en draaiingscijfers der snel- 
heidsmetingen zullen worden vermeld. 
Daar oximen amphotere electrqlyten zijn, heb ik getracht ook de 
dissociatieconstante van het zuur te bepalen. Uit de droge aetherische 
oplossing van formaldoxime slaat met natriu rninethy laat een weinig 
van een vast natriu mzout neer. Dit is echter zóó onbestendig, dat 
ik het niet voldoende heb kunnen zuiveren om er betrouwbare snel- 
heidsmetingen mee te kunnen doen. 
’s Hertogenbosch, Nov. 1915. Lab. der Rijks H.B.S. 5 j.c. 
Natuurkunde. — De Heer Lorentz biedt eene mededeeling aan 
van den Heer O. Postma : „Entropie en waarschijnlijkheid" . 
(Mede aangeboden door den Heer P. Zeeman). 
§ 1. Bij het kinetisch definieeren van de entropie is bet nood- 
zakelijk een functie S te bepalen, die 1®. voldoet aan de betrekking 
dQ 
clS =— bij overgang van een evenwichtstoestand naar een naburigen 
en 2°. in een geïsoleerd systeem, dat zich niet in evenwicht bevindt, 
toeneemt. Verschillende zulke definities zijn gegeven, waarbij nu 
eens meer aandacht werd geschonken aan de eene, dan aan de andere 
eigenschap. De S, die aan den tweeden eisch voldoet, moet dan 
voor het bijzonder geval dat er evenwicht is ook aan den eersten 
voldoen. Additioneele constanten hebben blijkbaar geen invloed ; 
(onder constant wordt hier verstaan, bij 1 : onafhankelijk van energie 
en volume ; bij 2 : onafhankelijk van plaats- en snelheidsverdeeling). 
In verband met de quantentheorie zijn echter deze constanten meer 
op den voorgrond gekomen, vooral voorzoover zij afhangen van het 
elementairgebied g der phasenruimte van de moleculen en het aantal 
moleculen N. Naar aanleiding hiervan is ook meer de aandacht 
gevestigd op andere eigenschappen, waaraan de entropiefunctie be- 
hoort te voldoen en wel vooral : 3°. de entropie van een hoeveelheid 
stof is gelijk aan de som van de entropieën der deelen. Verder is 
nu ook de dimensie der grootheid van meer beteekenis geworden. 
Wanneer men nu op het voorbeeld van Planck met behulp der 
definitie S=klogW (W = waarschijnlijkheid) de entropie in den 
