267 
Neemt men echter aan, dat (Je ligging van de moleculen in de 
kristallen voor de twee zuren verschillend is, dan zou daarmede 
ook een verschillende binding door liclitinwerking kunnen gepaard 
gaan. Het verschillend gedrag van de zuren zou dus gezocht kunnen 
worden in een verschillende rangschikking van de moleculen in 
het „Raumgitter”. 
Behalve op deze wijze kan men ook nog de volgende hypothese 
stellen. Zooals bekend is H bezitten de meeste, wellicht alle, organi- 
sche zuren dubbelmoleculen in hydroxyl-vrije oplosmiddelen. De 
waarschijnlijkheid is dus zeer groot, dat in den vasten toestand 
minstens dubbelmoleculen voorkomen. Het verschil tusschen a- en 
l?-Storaxkaneelzuur zou nu kunnen bestaan in de wijze waarop de 
enkele moleculen in het dubbelmolecule geplaatst zijn. 
Het verschil tusschen deze twee voorstellingswijzen bestaat hierin, 
dat de eerste alleen verschil in den vasten toestand aanneemt, ter- 
wijl de tweede ook voor de oplossing verschil mogelijk maakt. * 
Het verder onderzoek zal moeten uitmaken welke voorstellings- 
wijze met de feiten in overeenstemming is. Ik hoop hierop binnen 
kort uitvoerig terug te komen. 
Scheikunde. — - De Heer Holt.eman biedt een mededeeling aan van 
den Heer E. II. Büohner over: „De viscositeit van colloïdale 
oplossinyen” . 
(Mede aangeboden door den Heer S. Hoogewerff) 
Een formule van Einstein legt verband tusschen de viskositeit 
een er vloeistof, waarin een groot aantal deeltjes zweven, en het 
relatieve, gezamenlijke volume dier deeltjes. Is de viskositeit der 
zuivere vloeistof die van de vloeistof, met de gesuspendeerde 
deeltjes erin z' , en stelt verder v het volume der suspensie, v' het 
gezamenlijk volume der gesuspendeerde deeltjes voor, dan geldt 
Deze formule is door Bancëlin aan suspensies van guttegom 
getoetst met vrij bevredigend resultaat ; alleen werd als factor niet 
2,5, doch 2,9 gevonden. Neemt men de juistheid der formule aan, 
dan kan men omgekeerd uit viskositeitsmetingen het volume der in 
p Van ’t Hoff. Vorlesungen fiber theoretische und physikalische Chemie, zweites 
Heft, blz. 52. 
Verslagen Afdeeling Natuurk. Dl. XXIV. A°. 1915/16. 
18 
