272 
kristallen van het skelettype zich omzetten in kiibische mengkristallen' 
waarbij dan tevens stofuitwisseling met de oplossing plaats zal hebben. 
Dat in mengsels van de drie zouten twee soorten van mengkristallen 
optreden, wordt tevens waarschijnlijk door de zeer groote kristallo- 
graphische gelijkenis van NH 4 C1 en NH 4 Br en uit de beperkte 
mengbaarheid van NH 4 C1 en NH 4 .J, die Gossner *) kon waarnemen. 
Volgens Krickmeyer 2 ) vertoonen NH 4 C1 en KC1 beperkte meng- 
baarheid. Groth 8 ) sprak naar aanleiding van deze isodimorphie het 
vermoeden uit, dat de kristalvorm van het chloorammonium, die 
zich bij hoogere temperatuur kan vormen, met KC1 isomorph zou 
zijn. Wallace 4 ) wijst er in zijne verhandeling op, dat, indien dit 
vermoeden juist is, dit tot een zeer merkwaardige conclusie zou 
voeren. Daar KOI tot de pentagonikositetraëdrisehe symmetrieklasse 
behoort, zou dit ook het geval moeten zijn voor den bij gewone tem- 
peratuur onbestendigen vorm van hetchloorammooium, dien ik voortaan 
den /3-vorm wil noemen. Daar echter «-chloorammonium ook tot 
dezelfde symmetrieklasse behoort, zouden wij hier twee modificaties 
hebben met dezelfde kristallografische symmetrie. Dan zou men er 
m. i. toe gedwongen worden het verschil tusschen de twee modifi- 
caties te zoeken in een verschillenden bouw van het molecuul. Ghloor- 
en broomammonium zouden dan zeer geschikte voorbeelden kunnen 
zijn voor toetsing van de theorie van de allotropie van Prof. Smits; 
volgens deze theorie wordt immers het verschijnsel van allotropie 
algemeen verklaard door de aanname van verschillende molecuul- 
soorten. Bedenkt men, dat de bovengenoemde proeven van Lehmann 
waarschijnlijk maken, dat NH 4 01 en NH 4 Br in NH 4 J kunnen oplossen 
onder vorming van kubische mengkristallen en dat NH 4 J waarschijnlijk 
pentagonikositetraëdrisch kristalliseert, dan zou men volgens dezelfde 
redeheering als boven eveneens tot de conclusie komen, dat «- en 
(?-chloorammonium beide pentagonikositetraëdrisch zijn. 
Eene geheel andere aanwijzing voor het bestaan van twee modifi- 
caties is door Prof. Zeeman en den Heer Hoogenboom 5 ) gevonden. 
Bij het onderzoek van de dubbele breking van den chloorammonium- 
nevel in het electrisch veld bleek, dat deze verschillend teeken kan 
hebben en dat ook de omkeer in teeken van de breking geconstateerd 
kon worden. Deze verschijnselen worden verklaard door de aanname, 
x ) Gossner, Zeitschr. f. Kryst. 40. 70 (1905). 
2 ) Krickmeyer, Zeitschr. f. physik. Chemie. 21. 72 (1896). 
3 ) Groth, Chem. Kristall. f. 167. 
4 ) Wallace, Centralblatt für Mineralogie u. s. w. 1910 S. 33. 
5 ) Zeeman en Hoogenboom, Deze Verslagen 20. 570 en 921 (1911/12); 21. 188 
(1912/18), 
