282 
en gelijktijdig ziet men uit de kubi kristalskeletten van den bekenden 
vorm te voorschijn komen. Ik heb dezen overgang door microscopische 
projectie op het laatste Natuur- en Geneeskundig Congres kunnen 
demonstreeren. De demonstratie is nog gemakkelijker uit te voeren 
met broomammonium, daar liet overgangspunt hier bij nog lager 
temperatuur ligt, hetgeen ik in eene volgende verhandeling zal aan- 
toonen. De verschijnselen zijn bij chloor- en broomammonium vol- 
komen dezelfde. 
9. Allotropie of isomerie. De verschijnselen, welke verklaard 
worden door de aanname van meerdere molecuulsoorten, worden 
in de literatuur door een groot aantal namen aangeduid. Tot deze 
verschijnselen zal vaak, zoo niet altijd, ook het voorkomen van een 
stof in meerdere vaste phasen gerekend moeten worden. In de- 
organische chemie hebben wij immers vele voorbeelden van stoffen, 
die in twee of meer vaste toestanden kunnen voorkomen, waaraan 
verschillende moleculairstruetuur toegekend wordt (tautomerie, dcs- 
motropie). Ook voor het chloorammonium besprak ik in § 1 eene 
aanwijzing voor het optreden van twee molecunlsoorten. 
Een rationeele verzamelnaam voor het voorkomen van meerdere 
molecuulsoorten en van méér dan één vaste phase is echter nog 
niet ingeburgerd en toch lijkt dat zeer wenschelijk. Het voordeel 
ligt hierin, dat voor beide verschijnselen algemeene thermodjnami- 
sche betrekkingen (voor homogene en heterogene evenwichten) gelden, 
die dus onafhankelijk zijn van de fijnere verschillen in structuur 
der moleculen. Thermodynamisch zijn immers desmotropie, tauto- 
merie, isomerie, metamerie, allelotropie, pseudonierie enz. enz. vol- 
komen gelijk waardig, voorzoover ze althans resp. op homogene of 
heterogene toestanden betrekking hebben. Gaat men na, welke der 
gebruikelijke benamingen voor verzamelnaam geschikt is, dan komen 
daarvoor m.i. alleen allotropie en isomerie in aanmerking. Het 
woord isomerie is echter al vrijwel algemeen gebruikelijk voor het 
voorkomen van moleculen van gelijk moleculair gewicht, die alleen 
in bindingswijze verschillen. Tegen het gebruik van allotropie als 
verzamelnaam bestaan m.i. geen bezwaren. Dit woord wordt ge- 
woonhjk alleen gebruikt, als elementen in meer dan één vasten 
toestand voorkomen ; dat dit woord ook voor verbindingen zou worden 
gebruikt is slechts voordeel, want er is geen enkele reden een essen- 
tieel verschil voor het verschijnsel bij elementen en verbindingen 
aan te nemen. Bovendien vindt men allotropie reeds meermalen 
ook voor verbindingen gebruikt ; tevens vindt men het reeds toege- 
past voor niet-vaste toestanden; zoo wordt zuurstof dikwijls allotroop 
