314 
zouten onderzocht. Voegt men ammoniak toe aan een waterige 
oplossing van een nikkelzout, dan ontstaat de blauw gekleurde 
oplossing van de complexe nikkel-ammoniakverbinding. Daar bij. 
deze oplossingen door de sterke verdamping van den ammoniak de 
correctie voor de magnetische susceptibiliteit van de lucht niet met 
voldoende nauwkeurigheid berekend kon worden, werden de metingen 
van de ammoniakale oplossingen onder een atmosfeer van waterstof 
en ammoniak uitgevoerd, daarvoor werd de waterstof geleid door 
een waschflesch, die een waterige NH 3 -oplossing bevatte van onge- 
veer dezelfde NH 3 -concentratie als de te onderzoeken oplossing. Do 
magnetische susceptibiliteit van deze atmosfeer is zoo gering, dat zij 
gelijk aan nul kan worden gesteld, dus wordt formule (I), daar bij 
deze metingen ook de watermetirigen onder een waterstofatmosfeer 
werden uitgevoerd : 
X 
water 
(*') 
De berekening van X^i zout uit Xl geschiedt bij de ammoniakale 
oplossingen analoog aan de berekening van X^i zou t uit Xl bij de 
waterige oplossingen. Echter moet hierbij niet alleen met de suscep- 
tibiliteit van het water maar ook met die van den ammoniak reke- 
ning gehouden worden. 
De metingen van waterige oplossingen van ammoniak gaven 
voor XniIj ; 
— 0,947.10-6 
— 0,950.10-e 
— 0,942.10-g 
— 0,954.10-6 
Gemiddelde: — 0,948.10-° 
terwijl Pascal geeft: X NH8 =— 0,881.10-° . 
In plaats van formule (II) komt nu : 
^ (100 X — y) X water -f- y XjsfHj 4“ ® zout 
' L ~~ “ “ 100 
(II) 
waarin x het procent aan nikkelzout, y dat aan ammoniak aangeeft. 
Daar bij de voorloopige proeven bleek, dat bij een zelfde con- 
centratie van het nikkelzout voor X^i zou t berekend met formule (II') 
binnen de waarnemingsfouten steeds een zelfde waarde werd gevon- 
den bij verschillende ammoniakconcentratiën, mocht hieruit worden 
besloten, dat de Xnh 8 dezelfde waarde heeft onverschillig in hoeverre 
de ammoniak aan het nikkelzout gebonden is, dan wel zich vrij in 
de oplossing bevindt. Men kan dus de susceptibiliteit als een addi- 
