325 
Van de onderzoekers, die zich met de beantwoording hiervan 
hebben bezig gehouden, zijn er vooral drie, die hier de aandacht 
vragen, n.1. Le Doublé, Bolk en de Burlet. 
Fig. 1. 
Atlas met dubbelzijdigen ponticulus lateralis en dubbelzijdigen 
ponticulus posterior. 
Door Le Doublé wordt het optreden van de bovenbeschreven 
ponticuli posteriores louter mechanisch verklaard en beschouwd als 
de verbeen ing van een ligament, dat men in de meeste gevallen 
aantreft tusschen den boven-achterrand van de rnassae laterales- en 
den bovenrand van het meest laterale deel van den arcus posterior 
atlantis. Deze verbeening zon tot stand komen onder invloed van 
de pulsaties der arteria vertebralis. 
Ten gevolge van de daar ter plaatse achterwaarts convexe krom- 
ming van deze arterie zou elke polsgolf het bovenbeschreven ligament 
naar achter drukken ; hierdoor zou een tractie worden uitgeoefend 
op het periost van den atlas ter plaatse, waar het ligament bevesti- 
ging vindt en onder invloed van den prikkel het osteogenetisch 
vermogen van het periost worden vergroot. Een door dezelfde 
oorzaken teweeggebrachte ligamentverbeening wordt door Le Doublé 
aangegeven als verklaring van het optreden der ponticuli laterales. 
Dat de oorzaak voor het ontstaan der genoemde variaties gelegen 
zou zijn in de pulsaties der A. vertebralis komt mij zeer onwaar- 
schijnlijk voor. Vooreerst toch is het al zeer weinig waarschijnlijk, 
dat een zóó typische variatie uitsluitend van uitwendige omstandig- 
heden afhankelijk zou wezen, te meer, daar deze omstandigheden 
vrijwel constant aanwezig zijn en de frequentie der variatie, hoewel 
niet onbelangrijk, toch niet zóó groot is, als in overeenstemming 
met het vrijwel standvastig voorkomen der bovenbedoelde ligamenten 
en het niet minder standvastig pulseeren der A. vertebralis zou 
mogen verwacht worden. Er zijn' echter nog andere overwegingen, 
die ons de verklaring van Le Doublé weinig aannemelijk doen 
schijnen. Gesteld toch, dat werkelijk de door de pulsaties der A. 
vertebralis teweeggebrachte periostprikkel de oorzaak zou zijn van 
het optreden der ponticuli posteriores en laterales, dan zou het toch 
