De figuur onderscheidt zich van de vroegere door de koppeling 
van de buizen van den open manometer, die ditmaal werd toege- 
past om drukkingen van 60 tot 100 atmosferen te meten, welke 
koppeling ook bij de in de volgende mededeeling beschreven 
metingen is toegepast. Deze koppeling bestaat hierin, dat de eerste 
5 buizen, die gewoonlijk dienen om drukkingen tot 20 atm. te 
meten, intact zijn gelaten, terwijl de overige buizen werden ver- 
vangen door buizen van grootere wanddikte, berekend voor druk- 
kingen van 60 tot 100 atm. en geperst op het dubbele van den druk. 
waarbij zij moesten worden gebruikt. 
Dit heeft hef groote voordeel, dat de eerste 5 tot 20 atm. 
gaande buizen als afzonderlijke manometer beschikbaar blijven, wat 
noodig is omdat zij geregeld behalve als standaardmanometer ook 
als werkmanometer voor het gebied beneden 20 atm. dienen en in 
dit opzicht den in vorige mededeelingen beschreven van 20 tot 60 
gaanden manometer, dien wij M 90 zullen noemen, aanvullen. In den 
open manometer tot 20 atm., M eo en M 130 bezitten wij dus een stel 
manometers, dat liet geheele drukgebied over hetwelk wij thans de 
isothermen bij lage temperatuur volgen, overspant. 
De stalen capillair links aan de buis i? 6 , die onder gewone 
omstandigheden aan het T-stuk T i gekoppeld is, wordt nu verbonden 
aan een leiding, die door middel van de kraan K 1S de buis B a in 
verbinding brengt met de luchtleiding van M eo . Men begint nu druk 
op te zetten terwijl de kranen K t — K lt , K aa> K aa , K aV K a8 , K aa , 
K tt —K 3 7 alle open zijn, en men voert aldus den druk op tot 
ongeveer 60 atm., liet kwik in M eo zal dan tot bijna bovenaan 
stijgen, terwijl de kwikmenisci in den open manometer alle op 
hunne plaats zullen blijven. Vervolgens sluit men kraan /V 36 en 
gaat nu voort met liet opvoeren van den druk, waarbij dan het 
kwik in de buizen B , enz. op de gewone wijze gaat oploopen, en 
dus het surplus boven den druk van ongeveer 60 atm., die op 
M ao afgelezen wordt, aangeven. Het komt er dus op neer, dat men 
op deze wijze als in § 1 aangegeven de buizen _ö 5 enz. achter M t0 
koppelt. Verdere bijzonderheden aangaande deze inrichting zullen 
uit de figuur zonder nadere beschrijving wel duidelijk zijn. 
Wil men de gelegenheid hebben om gelijktijdig de 5 eerste buizen 
en de 10 volgende elk op zich zelf, de eerste als open manometer 
tot 20 atm., de laatste als differentiaal-manometer van 60 — 100, of 
wel beide groepen mede tot een enkelen open manometer van 0 — 60 
atmosfeeren te vereenigen, zoo is dit door eene nevenleiding naar de 
persbus met T-stuk •■en 2 kranen op de splitsingsplaats gemakkelijk 
— zooals inderdaad bij onze proeven het geval was — te verwezenlijken. 
23 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXIV. A u . 1915/16. 
