in de eerste kolom is gegeven de dampspanning van het heliuni 
bij de gemeten temperatuur, in de tweede de temperatuur berekend 
met behulp van de gaswetten (dus ook met B = 0). In ’t oog valt 
het groote verschil tusschen de temperaturen, die op deze wijze 
gevonden worden voor den thermometer met kwikmanometer en den 
thermometer met stookdraadmanometer, in ’t bijzonder bij de laatste 
serie van metingen, waarbij de vriespuntsdruk van den thermo- 
meter zeer laag was. De invloed van den thermischen moleculairen 
druk maakt dat men 5,5 in plaats van 4.2 vindt. 
§ 5. De correctie voor den thermischen moleculairen druk. Knudskn 
heefl uitdrukkingen voor den moleculairen thermischen druk ontwik- 
2 R 2 R 
keld, die gelden voor de gevallen dat 0< — < 1 of 10 < — < oo. 
& ö x ~ X 
Natuurlijk zijn de beide grenzen 1 en 10 vrij willekeurig gekozen, maar 
wij kunnen aannemen, dat met in achtneming van deze grenzen de 
onzekerheid van de met deze formules berekende waarden, wanneer de 
constanten, die er in voorkomen, bekend zijn, gemiddeld kleiner dan 
l°/o is. Voor het tusschengelegen .gebied 1 
2 R 
X 
^ 10 gelden de for- 
mules van Knudsen niet. 
De voorwaarde voor het drukevenwicht in een buis waarin een 
verval van temperatuur is, wordt in de schrijfwijze van Knudsen 
dp 
2jtj R ( M -f- B) jr B? — — 0, 
dp 
hier is — het drukverval, R de straal, M de tangentieele kracht 
dl 
per cm 3 , door het gas op den wand uitgeoefend ten gevolge van 
het temperatuur verval, en B de tangentieele kracht welke het gas 
ten gevolge van het terugstroomen in het hart van de buis op den 
vasten wand uitoefent. M. en B worden dus volgens Knudsen l ) 
bepaald door 
. 1 /= - », 3 " Nm Sik— = - hi ^ d Jz 
1 128 dl 1 128.0,30967 dl 
en 
B — 
_5_ /c p a v_ d jp_ 
32 ! “ R - dl 
waar 
R 4 
V ’ 
JSk het aantal moleculen per cm 3 , m de massa van een molekuul, 
>) M. Knudsen, Ann. d. Phys. Bd. 83, p. 1435, 1910. Bd. 31, p. 633, 1910 en 
Bd. 31, p. 205, 1910 en Sophus Weber, Leiden, Uonim. N°. 137c. 
