379 
Voor helium zal k l dus veranderen tusschen de grenzen 4/3 en 3.3. 
Hoe nu k x van de gemiddelde weglengte afhangt zal men proef- 
ondervindelijk moeten bepalen. Het vraagstuk is analoog met dat 
betreffende de verhouding tusschen warmtegeleiding en wrijving, 
wanneer er tevens glijding plaats heeft. Wij hebben, dit in het oog 
houdende, getracht een eenvoudige onderstelling te maken, die niet 
met reeds bestaande experimenteele gegevens in strijd komt en het 
karakter van de afwijkingen tusschen onze thermometers met ver- 
schillenden vriespuntsdruk zoo goed mogelijk verklaart. In hoeverre 
deze onderstelling juist is zal eerst door latere proeven kunnen blijken. 
Intusschen mag zij misschien als een ruw beeld beschouwd worden 
van hetgeen bij een opzettelijk onderzoek omtrent de voor de kennis 
van het mechanisme van warmtegeleiding en wrijving belangrijke 
vraag gevonden zal worden. Deze onderstelling is dat 
K 
1 -j- c l c i 
1 + o, 
2 R 
y 
2R 
T 
( 2 ) 
Hierin zijn c 1 en c 2 twee coëfficiënten, waarvan c l voor elk gas 
een eigen waarde heeft en voor helium 0.550 is, en c 2 voor óen- 
en twee-atomige verschilt. Voor éénatomige wordt dan c a = 2.5, voor 
tweeatomige 1.7. 
Laat men de onderstelling varen, dat k x — j- w 2.5 voor groote 
2 R 
waarden van — moet worden, dan beschikt men over een constante 
X 
meer, nl. ook over c 1 om de formule met onze waarnemingen te 
doen sluiten. Tot een zeer goede overeenstemming komt men dan, 
wanneer men c 1 — 2.865 kiest en c 2 = 0.3101 stelt. 1 ) Wij hebben 
de op deze wijze verkregen correcties in de tabellen van § 6 met 
() aangegeven. 
Keeren wij nu tot onze vergelijking (1) terug, zoo hebben wij 
voor een éénatomig gas 
1 + <^2 
2 IA 
1 +«i 
2 R 
(-?)( 
2 R 
l+c ‘T 
waar voor helium c 3 = 0.1190 is a ). 
dT 
~T 
b Opmerking verdient, dat deze c x tot de meer theoretische staat in de ver- 
houding van den exponent van T in de wrijvingswet voor helium. 
dp 
2 ) Uit deze uitdrukking volgt, dat er een maximum in —voorkomt (S. Weber 
dJ 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXIV. A°. 1915/16, 
25 
