439 
Natuurkunde. — De Heer Zeeman biedt eene mededeeling aan : 
„Over een mo gelijken ■ invloed van de meesleeping der licht- 
golven hij verschijnselen op de zon.” 
De aanwezigheid van den term 
1 dp ... 
van Lorentz in de uit- 
p dl 
drukking voor den meesleepingscoëfficient fvg. ook mijne mededeeling 
Deel 14 , p. 18 van deze Verslagen) kan, zooals hier zal worden aange- 
toond, aanleiding geven tot een wijziging van de voortplanting van licht- 
golven, indien in een bewegend, lichtbrekend medium een snelheids- 
verval voorkomt. Ik onderstel dat het medium overal gelijke dichtheid 
heeft en in een ten opzichte van den waarnemer stilstaand coördinaten- 
systeem evenwijdig aan de A^-as met de snelheid v stroomt, terwijl in de 
richting van de Z-a.s een snelheidsverval bestaat, zoodanig dat de snelheid 
bij verwijdering van de Af-as afneemt en op een afstand van , 2 — A 
nul wordt. Indien nu een lichtbundel (met een vlak golffront) even- 
wijdig aan de A-as invalt, dan zullen de deelen van het golffront 
dicht bij de A'-as meer meegesleept worden dan verder van de Af-as 
gelegen deelen, en zal het golffront dus gedraaid worden. 
Neemt de snelheid in de richting van de Z-txs lineair af dan blijft 
het golffront vlak. In een tijd t zal de (klein onderstelde) hoek van 
e.v.t. 
draaiing bedragen « = , waarin e de meesleepingcoëfficient is 
en v en A de bovengenoemde beteekenis hebben. Algemeener kan 
men een element van het golffront beschouwen en dan schrijven voor 
v dv 
— — , terwijl men t kan uitdrukken in de lichtsnelheid en in den 
(O 
in het geheel afgelegden weg l , zoodat wij krijgen 
el dv 
c/p dz 
Deze hoek is in het algemeen onmeetbaar klein, maar zal grootere 
waarden aannemen, indien, zooals voor anomaal dispergeerende stoffen 
in de nabijheid van een absorptieband het geval is, de waarde van 
dp , 1 ;. dp 
— groote waarden krijgt. In de uitdrukking 8^=1 — — — 
behoeft men dan den laatsten term alleen té behouden, zoodat (1) wordt 
1 dp l dv da l dv 
« = . — . — = - ( 2 ) 
p dl c/p dz d k c dz 
Maakt de normaal op het golffront een hoek i met de richting, 
waarin de snelheidsgradient het snelst verandert, dan is 
dp l dv , 
a = — 1 sin i (o) 
dl c dz 
29 * 
