441 
In de toepassing, die we van verg. (2) zullen maken behoudt « 
een kleine waarde, zoodat het niet noodig is langs den lichtweg te 
integreeren. We denken ons op de zon eene radiaal opstijgende, 
selectief absorbeerende, gasmassa, waarin een snelheidsverval loodrecht 
op den straal bestaat. En zal dan, ook zonder dat dichtheids- 
gradiënten, die in de theorie van JuLius noodzakelijk zijn, behoeven 
te worden ondersteld, eene afbuiging der lichtgolven moeten plaats 
vinden, in het bijzonder voor golflengten in de buurt der absorptielijnen. 
Tracht men het denkbeeld dat aan verg. (2) ten grondslag ligt 
quantitatief voor de zon uit te werken, dan stuit men dadelijk op de 
moeilijkheid dat de noodige gegevens hier ontbreken. Toch is er eene 
gevolgtrekking die meo uit (2) met zij het ook geringe waarschijn- 
lijkheid kan afleiden, n.1. dat ook bij uiterst geringe dichtheid van den 
beschouwden damp een waarneembare invloed van de meesleeping 
der lichtgolven zich kan openbaren. 
Laat de radiaal opstijgende gasmassa zich in het centrum van 
de zichtbare zonneschijf bevinden en bij de waarneming een objectief- 
van bijv. 30 c.m. middellijn gebruikt worden. De lichtkegel die van 
het beschouwde punt van de zon uitgaat heeft dan, daar de afstand 
van de aarde tot de zon 1,5.10 13 cm. bedraagt, in hoekmaat eene 
30 
waarde van = 2.10~ 12 . Een straal, die met de helft van 
1,5 X 10 13 
dit bedrag afwijkt, van de verbindingslijn van het centrum van de 
zon naar het objectief komt niet meer in den kijker. Daarentegen 
moet een straal naar den rand van het objectief een afwijking gelijk 
aan het geheele bedrag ondergaan om voorbij het objectief te komen. 
Voor l kan men de dikte van de „omkeerende laag”, dus een 
getal van de orde van 1000 K. M. aannemen. 
d/j, 
Wat — betreft, deze verhouding is volgens de bovengenoemde 
dX 
proeven van Wood in de buurt der natriumlijn en bij 644 C. van de 
orde 10 6 . De dichtheid van natriumdamp is bij 644° C. van de orde 
10 -5 . Dit volgt uit eene berekening die de Heer C. M. Hoogenboom, 
assistent aan het Natuurkundig Laboratorium op mijn verzoek heeft 
verricht, gebruik makende van de waarnemingen van Hackspill *). 
Over de dichtheid van de metaaldampen op de zon welke de 
fijnste lijnen in het zonnespectrum teweegbrengen, kan men volgens 
Lorentz * 2 ) met eenige waarschijnlijkheid beweren dat die zeer 
] ) Hackspill Ann. de Ghim. et de Phys. (8) 28, 676 en 661. 1913. 
2 ) H. A. Lorentz. De breedte van spectraallijnen. Deze Verslagen, Deel 23, 
470. 1914, 
