457 
fout der opstelling wel nauwelijks de oorzaak der anomaliën te 
zoeken is. Ware dit zoo, of waren afwijkingen van de juiste orien- 
teering bij het vervaardigen der kristalsneden, de oorzaak van liet 
verschijnsel, dan zou het verder ook niet zijn in te zien, waarom 
nimmer eene vervorming van het normale beeld naar eene andere 
richting, dan juist naar ééne der beide hoofdrichtingen van het 
plaatje wordt waargenomen. Het feit, dat juist de symmetrie-vlak- 
ken van het rhombische kristal daarbij eene overwegende rol spelen, 
wijst er reeds genoegzaam op, dat g eene toevallige oorzaken in het 
spel zijn, maar zulke, die met den eigen, innerlijken bouw van het 
kristal in het allernauwste verband staan. 
Eene verdere illustratie dezer zaak biedt ons ook het geval van 
het rhombische zinksulfaat. Hier werd een glashelder plaatje ge- 
bezigd, dat door splijting van het kristal volgens de richting van 
volkomene splijtbaarheid {010{ was vervaardigd, en waarbij door het 
optische onderzoek (de b- as is tevens eerste bissectrix !), — de vol- 
komen juiste orïenteering streng gekontroleerd kon worden. Toch is 
juist het hiermee overeenkomende buigingsbeeld steeds abnormaal,. en 
alleen symmetrisch volgens {001 j, — d.w.z. volgens de richting van 
het optische assenvlak. Zie Plaat V, fig. 17 en Plaat VII, fig. 26. 
De boven vermelde waarnemingen voeren wel zonder eenigen 
twijfel tot de overtuiging, dat de oorzaak van het verschijnsel in de 
overigens uiterlijk onberispelijke kristal plaatjes zelve gelegen moet zijn. 
Inderdaad leerden verdere proefnemingen, dat liet ook bij andere 
rhombische kristallen, dan alleen bij den hambergiet, — mogelijk 
is, om eventueel met dezen zelfden toestel volkomen normale beelden 
te verkrijgen. Wij geven in eene volgende verhandeling de foto’s 
en projektie’s van de beelden, welke wij met behulp van volgens 
de drie pinakoieden geslepen plaatjes van tal van tweeassige mine- 
ralen en kunstprodukten verkregen. Zij vertoonen naast enkele 
nieuwe gevallen van abnormale buigingsbeelden, ook vele, die inderdaad 
geheel „normaal” te noemen zijn, zoodat ook daarmede de principieele 
juistheid der vooropgestelde theorie is bewezen. Opgemerkt kan hier 
nog worden, dat de Heer Rinne te Leipzig, — welke, volgens zijne 
mededeeling reeds vroeger vermoedde, dat bepaalde sekundaire oor- 
zaken het door ons opgemerkte verschijnsel teweegbrengen, — aan 
één onzer berichtte, dat hij bij den anhydriet eveneens normale 
èn abnormale diffraktie-beelden verkregen heeft, en bij kiezelzinkerts 
parallel {010} slechts abnormale. Over onze bevinding met deze 
mineralen, zie men de volgende verhandeling. 
§ 7. Op grond van alle deze ervaringen, moeten wij dus wel tot het 
