471} 
tweeassige kristallen in gewone gevallen de voorspelllingen uit de 
theorie afgeleid, door de ervaring worden bevestigd. Het herhaaldelijk 
weder opgemerkte verdwijnen van een der beide symmetrie-vlakken 
in de RöNTGENbeelden, moet dus ook in déze gevallen als eene 
eigenaardige „anomalie” worden beschouwd, welke ongetwijfeld 
op molekulair-dimensionale, innerlijke storingen berust, wier ware 
natuur echter op dit oogenblik nog geenszins scherp bepaald kan 
lieeten. 
Laboratoria voor Natuurkunde en voor Anorganische 
en Fysische Chemie der Rijks- Universiteit. 
Groningen, Augustus J915. 
Scheikunde. De Heer Jaeger doet eene mededeeling, mede 
namens den Heer Jul. Kahn, getiteld: „Onderzoekingen over 
de Temperatuurkoëfficienten der Vrije Molekidaire Oppervlakte- 
Energie van Vloeistoffen, lusschen — 80° en 1650° C." XIII. 
De Oppervlakte- Energie van plaats ings-isomere Benzolderivaten. 
§ 1. In verband met onze bedoeling, om den invloed van de 
chemische konstitutie der vloeistoffen op de grootte en op de tempe- 
ratuur-afhankelijkheid der oppervlakte-energie te leeren kennen, 
werden ook metingen verricht aan stoffen der benzoheeks, welke 
tot elkaar in de verhouding van plaatsings-isomeren staan. Temeer 
scheen dit vraagstuk van belang, aangezien o.a. in de meermaals 
geciteerde verhandeling •') van Feustel, enkele plaatsings isomere 
derivaten met dit doel werden onderzocht, en hij op grond zijner 
metingen tot het besluit kwam, dat de oppervlakte-spanning van 
zulke isomere stoffen niet merkbaar verschillend was. Deze konklusie, 
op slechts zoo weinig gegevens gegrond, scheen alreeds door enkele, 
in den loop dezer onderzoekingen opgedane ervaringen, weinig gewet- 
tigd te kunnen heeten :de p-Mijnen toch, door den eerste onzer 
bepaald voor den dimethylester van het resocine en van het hydro- 
chinon * 2 ), en evenzoo die voor het mesityleen en het pseudocumoF), 
bleken toch duidelijk verschillend te zijn voor beide paren van 
isomeren. Derhalve scheen het van belang, om eene zoodanige ver- 
gelijking van de grootte der oppervlakte-spanning uit te strekken 
over een grooter aantal van zulke plaatsings-isomere verbindingen. 
In het volgende worden .daarom de metingen gepubliceerd, welke 
H Feustel, Drude’s Annalen 16, 61. (1905). 
2 ) F. M Jaeger, deze Verslagen, 23, 357, (1914). 
s ) F. M. Jaeger, deze Verslagen, 23, 408, 409, (1914). 
