546 
Scheikunde. De heer Schreinem akers biedt eene mededeeling aan 
over: „In-, mono- en divariante evemoichten” II. 
5. Ternaire systemen. *) 
In een invariant punt van een ternair stelsel treden vijf phasen 
op, die wij 1, 2, 3, 4 en 5 zullen noemen; dit punt is dus een 
quintupelpunt. Van dit punt gaan dus vijf kurven uit, die wij 
volgens onze vroegere notatie (1), (2), (3), (4) en (5) zullen noemen. . 
Verder vindt men % [n 2) (n -|- 1) = 10 velden, n.1. 123, 124, 
134, 234, 125, 135, 235, 145, 245 en 345. 
Wij noemen de drie componenten, waaruit bet ternaire stelsel 
opgebouwd is: A, B en C; de vijf phasen kunnen dan voorgesteld 
worden door vijf punten van het vlak A B C. Deze vijf punten 
kunnen, zooals in lig. 1, 3 en 5 aangegeven is, op drieerlei wijzen 
ten opzichte van elkaar liggen. In fig. 1 vormen zij de hoekpunten 
van een vijfhoek ; in fig. 3 vormen zij den vierhoek 1 2 5 3, binnen 
welken het punt 4 ligt ; in lig. 5 vormen zij den driehoek 1 2 5, 
binnen welken de punten 3 en 4 liggen. 
Wij kunnen tig. 3 en 5 echter ook als vijfhoeken beschouwen ; 
in elk dezer zijn de zijden voluit getrokken en de diagonalen 
gestippeld. Wij noemen fig. 3 een monoconcaven en fig. 5 een 
biconcaven vijfhoek. 
Wij kunnen fig. 3 op verschillende wijzen tot een monoconcaven 
vijfhoek maken ; wij doen dit echter op de volgende wijze. Wij 
trekken in den vierhoek, binnen welken hef punt 4 ligt, de diago- 
nalen 15 en 23. Deze verdeelen den vierhoek in vier driehoeken; 
binnen één dezer driehoeken ligt het punt 4. Wij vereenigen nu de 
hoekpunten 1 en 2 van dezen driehoek met het punt 4 en beschou- 
wen de lijnen 1 4 en 2 4 als zijden van den vijfhoek, zoodat een 
monoconcave vijfhoek ontstaat. 
Om tig. 5 in een vijfhoek te veranderen trekken wij door de 
punten 3 en 4 eene rechte lijn ; deze snijdt twee zijden van den 
driehoek, in ons geval de zijden 12 en 15. Wij vervangen de zijde 
1 2 nu door de beide lijnen 1 4 en 2 4, de zijde 1 5 door de lijnen 
13 en 3 5, zoodat een biconcave vijfhoek ontstaat. 
In de fig. 1, 3 en 5 zijn de hoekpunten op de volgende wijze 
genummerd. Wij nemen een willekeurig hoekpunt en noemen dit 
het punt 1 ; van dit hoekpunt gaan twee diagonalen uit. Wij gaan 
h Voor eene andere behandeling zie men F. A. H. Schreinemakers. Die 
heterogenen Gleichgewichte von H. W. Bakhuis Roozeboom III 1 . 218. 
