575 
bij de bovenaangehaalde nitreering in geringe hoeveelheid optreedt, 
verkrijgt men in een opbrengst van ongeveer 35°/ 0 van het gebruikte 
dimethylaniline, wanneer men als volgt te werk gaat: 
30 G. dimethylaniline worden opgelost in 900 cM 3 . salpeterzuur 
S.G. 1.11, die in ijswater worden afgekoeld op ongeveer 5°. Men 
schudt flink door, laat nog eenigen tijd in het ijswater en vervolgens 
bij gewone temperatuur staan. Het product, dat zich na een nacht 
gevormd beeft, verzamelt men, kookt het met alkohol uit en filtreert 
door een warmwatertrechter. De zoo verkregen stof is reeds dadelijk 
zeer zuiver en ontleedt, uit phenol omgekristalliseerd, bij 272°. 
Kaliloog zou op deze verbinding niet in werken. Echter kon ik 
vaststellen, dat bij voortgezet koken toch eenige vorming van 
dimethylamine optreedt. 
De wijze, waarop het product ontstaat, rechtvaardigt het ver- 
moeden, dat de nitrogroepen de plaatsen 3. 3'. 5. 5'. innemen. Immers 
ontstaat bij de nitreering van dimethylaniline, zooals Pinnow * *) aan- 
toonde, althans in verdund zwavelzure oplossing, o. a. orthonitrqdi- 
methylaniline, welk product niet gemakkelijk verder genitreerd wordt. 
Daar salpeterzuur in geringe concentratie, zooals ik bij bovenstaande 
proef gebruikte, oxydeerend kan werken, zou het dit o.nitrodime- 
thylaniline op de nog vrije para-plaats kunnen aangrijpen en 
o.o/.dinitrotetramethylbenzidine doen ontstaan, dat wel gemakkelijk 
verder genitreerd zou worden, vooral in tegenwoordigheid van 
salpeterigzuur. De nitrogroepen oefenen bij deze verdere nitreering, 
zooals bekend is, een invloed uit van dien aard, dat de nieuw 
ingetreden nitrogroepen zich meta plaatsen ten opzichte van de 
eerste. Ook ware het mogelijk, dat het dimethylaniline zelve 
direct geoxydeerd werd tot een benzidine-derivaat, waarvan naar 
analogie met verschillende andere benzol-derivaten, waarin de para- 
plaats ten opzichte der aminogroep bezet is, aangenomen mag worden, 
dat de nitreering op overeenkomstige wijze zal geschieden. Daarom 
heb ik in de eerste plaats getracht, het 3. 3. 5. 5'. tetranitrotetrame- 
thylbenzidine synthetisch te bereiden. 
Na verschillende vergeefsche pogingen, waarbij ik thans niet stil 
zal staan, heb ik den volgenden weg ingeslagen. 
Ik ging uit van p. biphenoldiaethylaether, dien ik bereidde vol- 
gens voorschrift van Hirsch ") en met rookend salpeterzuur behan- 
delde. De donkere oplossing wordt bij verhitten spoedig lichtgeel 
gekleurd en tetranitrobiphenoldiaethylaether kristalliseert bij bekoeling 
i) Ber. d. D. Ghem. Ges. 32, 1666 (1899) 
*) Ber. d. D. Ghem. Ges. 22, 335 (1889). 
