624 
de voor bolvormige quadrupool-moleculen, evengoed als aan de voor 
bol vormige bipool-moleculen afgeleide vergelijking laten aansluiten. 
Uit de voor B- L)W gevonden waarde volgt voor <7 1 ) : 
ö— 2,32.10-8 cm . 
Uit Ti nv ^p— o) volgt dan: 2 ) 
v = 1,53.10-14 
waarna men uit. (6; voor het moment van den qnadrupool vindt: 
= 2,03.10-26 [electrostat. eenh. X cm 2 .]. 
Denkt men den quadrupool gevormd uit bv. twee positieve ladin- 
gen e op een afstand cl van elkander, en midden daartusschen een 
lading — 2e, zoodat pq = ^ ed 2 , stelt men verder e = de lading van 
een eleotron = 4.77.10 ~ 10 (Millikan), dan vindt men 
d= 0,92 10-8 cm., 
eene waarde die in orde van grootte zeer geschikt overeenkomt met 
wat men betreffende den afstand der positieve kernen der beide 
H 2 -atomen in het molecuul verwacht. 3 * * * * * * ) Hierbij houde men in het 
oog dat het bij een zoodanigen afstand der ladingen niet meer 
geheel geoorloofd zal zijn die ladingen in één punt samengedrongen 
te denken, gelijk in deze mededeeling geschied is. Door hiermede 
rekening te houden zou men vermoedelijk een kleinere waarde van 
d vinden. 
§ 6. Samenvatting. 
1. Voor een stelsel harde bol vormige moleculen, wier attractie- 
werking naar buiten overeenkomt met die van een quadrupool in 
hun middelpunt werd de tweede viriaalcoëfficient in een reeks naar 
opklimmende machten van T~ x ontwikkeld. 
q Uit -Bn inv — 0.000465, en Bi n „!B aa = 0 660 (tabel I), volgt 5^=0.000705. 
Ano°C. = 0.99942, geeft dan 5 0oo = 0 000705. Sm*, = 0.000705X22412 = 15.80= 
— Y B • jf- Met IV = 6.06.1 0 23 volgens Millikan verkrijgt men voor den dia- 
meter van het molecuul de in den tekst genoemde waarde. Voor de beteekenis 
der indices N, a en M, zie men H. Kamerlingh Onnes en W. H. Keesom, „Die 
Zustandsgleichung”, Math. Enz. V 10, Leiden Comm. Suppl. N'. 23, Einheiten b. 
2 ) Berekend uit: Titw{ P = o) = 194.5, ft 1^=0.576 (§ 4), verg. (4), en ft=l,37.10- 16 . 
3 ) Volgens P. Debije, München Sitz. Ber. 1915, p. 1, bedraagt die afstand 
0.604.10 -8 cm. Het H 2 -molecuul van Debije is intusschen sterk paramagnetisch, 
zoodat de magnetische eigenschappen van H 3 door dit model niet juist worden 
weergegeven, tenzij dan dat men met Sommerfeld, Elster- en GEiTEL-jubelband, 
1915, p. 549, wil aannemen dat de electronen in het H 2 -molecuul bij hun rond- 
loopen in cirkelbanen, in afwijking van die welke in de proef van Einstein en 
de Haas het magnetisch moment der ijzermoleculen veroorzaken, geen magnetische 
werking naar buiten uitoefenen. 
