639 
noemen, scherp te scheiden van de bijverschijnselen. Eene nauw- 
keurige quantitatieve bepaling heb ik mij ook bij dit tweede onder- 
zoek niet ten doel gesteld.' Vermeld dient te worden dat evenwel 
de quantitatieve overeenstemming tusschen experiment en theorie 
bevredigend is, terwijl tevens de weg gebaand is voor een latere 
nauwkeurige bepaling van — in magneten. 
m 
§ 1. Principe der nieuwe methode. 
Bij de vroeger gevolgde methode werd een ijzeren staafje, dat 
torsietrillingen kon uitvoeren, gebracht in een wisselend magnetisch 
veld van ongeveer dezelfde frequentie als de eigen trillingen van 
het staafje. 
Uit de amplitudo die het staafje verkreeg werd het aanwezig 
moment van hoeveelheid van beweging berekend. Zooals wij gezien 
hebben bestonden de storende effecten in : 
1°. de werking van het statische aardveld op wisselende horizontale 
componenten van het magnetisme in het staafje; 
2°. de werking van het wisselende veld van den klos op horizontale 
componenten van statisch magnetisme in het staafje; 
3°. de onderlinge werking van de horizontale ontbondenen van 
het wisselend veld van den klos en de wisselende magnetisatie van 
het staafje. 
Omtrent effect 3 hadden wij reeds opgemerkt dat hierdoor geene 
storing te verwachten is, daar dit effect de dubbele frequentie van 
het gezochte heeft. Echter heeft men wel te bedenken dat zoodra 
de wisselstroommachine b.v. een onsymmetrischen sinusoidalen stroom 
levert, ook dit effect te voorschijn zal komen ; reeds eene kleine 
onsymmetrie zal de sterkte van het resteerende bedrag van het 
(niet volslagen) gecompenseerde aardveld bereiken. De onsymme- 
trische storing kan aanleiding geven tot een storend effect van de 
periode der eigen frequentie van het staatje. 
De nieuwe methode nu heeft tot hoofdkenmerken : 
1°. eene zeer langzame resonantie, die het mogelijk maakt het 
phaseverschil tusschen oorzaak en gevolg te bestudeeren; 
2°. eene volkomene eliminatie der foutenbronnen 2 en 3. Het 
ijzeren staafje wordt namelijk niet in het magnetisch veld van een 
stilstaanden klos geplaatst, doch het draadklosje op het staafje ge- 
wikkeld. Daar nu actie en reactie zich in één vast lichaam afspelen, 
is de foutenbron 2 en de mogelijke 3 volkomen verwijderd. Wij 
kunnen derhalve onze aandacht uitsluitend op de werkingen van 
het magnetisch veld der aarde vestigen. 
