stroom over d,i,p, klosje, q,j,g,b naar e, dus in tegenstelde richting 
om het staafje S. Is de slinger in beweging, dan wordt derhalve 
het staafje aS synchroon met den slinger omgemagnetiseerd. Het 
potentiaalverschil tusschen c en d, d en e is zoo gekozen dat om S 
een stroom loopt, die het staafje eene voldoende magnetisatie geeft. 
De waarneming der torsiebeweging van het staafje geschiedde 
met kijker en schaal. 
Een galvanometerspiegeltje (in de figuur niet geteekend) was daartoe 
tegen de windingen van het staafje S aangebracht. 
§ 3. Compensatie van het veld der aarde. 
Van hoeveel belang het is hieraan groote zorg te besteden blijkt 
uit de volgende overweging. Als de richting der magnetisatie 3' a 4' 
van de verticaal afwijkt, wat licht kan gebeuren, daar de ophanging 
niet volkomen centrisch is en de draadwindingen niet geheel gelijk- 
matig zijn aangebracht *), dan is de horizontale component het 
1000 ste gedeelte der verticale magnetisatie. Was het aard veld niet 
gecompenseerd en stond de bedoelde horizontale component loodrecht 
op den magnetischen meridiaan, dan zouden bij den bij de proeven 
voorkomenden schommeltijd, de schommelingen die uit de genoemde 
oorzaak voortvloeien 130 maal grootere amplitudo hebben dan die, 
welke wij wenschen waar te nemen. 
We zullen nu beschrijven op welke wijze eene redelijke compen- 
satie van het veld der aarde bereikt werd. Het compensatie-probleem 
is hetzelfde als bij een gevoeligen galvanometer, met dien verstande 
evenwel dat gecompenseerd moet worden over de geheele lengte 
van het ijzeren staafje, vermeerderd met de lengte der stroomtoe- 
voerdraden p en q. In een ruimte breed 5 a 6 mm en lang 35 a 
40 cm moest het aardveld opgeheven worden. 
Om een oordeel te vormen in hoeverre dit doel bereikt was, 
werd een hulpinstrument geconstrueerd, dat het mogelijk maakte 
een licht galvanometerspiegeltje met een paar daaraan bevestigde 
sterke magneetjes van een veer van Wolframstaal (de magneetjes 
waren ongeveer 5 min lang) aan een spinragdraad, juist in de 
ruimte waar gecompenseerd moest worden op en neer te laten. De 
spinragdraad was zoo dun dat het spiegeltje feitelijk torsieloos opge- 
hangen was en daar derhalve het aardmagnetische koppel het eenige 
werkende was kon men uit den slingertijd gemakkelijk afleiden 
hoeverre het aardmagnetische veld. gecompenseerd was. Het gelukte 
bij een slingertijd van 0.8 seconde in het magnetische veld der 
] ) Aan nauwkeurige constructie in deze beide opzichten zou bij een herhaling 
van het onderzoek meer zorg moeten worden besteed, dan nu mogelijk was. 
