644 
richting zonder verder onderzoek moeilijk kan worden aangegeven ; 
zij kan zoowel met die van het effect 3a overeenkomen als tegen- 
gesteld daaraan zijn. 
De magnetisatie van het ijzer doorloopt namelijk telkens bij het 
Fig. 2. 
wisselen der stroomrichting een bysteresiskringloop, ongeveer zooals 
die in bovenstaande fig. 2 wordt voorgesteld, waarin de abscissen 
de stroomsterkte i en de ordinaten de magnetisatie aangeven ; O A 
of O D stelt het remanente magnetisme voor, dat telkens na het 
verbreken van den stroom overblijft. 
(Wij merken hierbij op, dat, indien de geteekende figuur op het 
geheele magnetische moment betrekking heeft, daaruit het horizontale 
magnetische moment, waarop het overblijvende veld werkt, door 
vermenigvuldiging met zekeren constanten factor zal kunnen ge- 
vonden worden). 
Het is nu gemakkelijk in te zien dat, zoo de compensatie II 
geheel bereikt is, in den tijd t', waarin de magnetisatie de stukken 
ABC of DEF doorloopt, 1 ) de door het overblijvende veld uitgeoe- 
1 ) Wij mogen ons nl. voorstellen dat het verbreken van den stroom en dus 
de door FGA of CHD voörgestelde verandering in uiterst korten tijd plaats heeft, 
