647 
is, gemakkelijk vaststellen bij welke bewegingsrichting van den 
slinger zulk een positieve omkeering plaats heeft. 
De stroomen van Ampère die bij een positieve omkeering ontstaan, 
hebben een richting tegengesteld aan dè pijl ; bestaan die stroomen 
in het rondloopen van negatieve electronen, dan heeft dus het moment 
der hoeveelheid van beweging, anders gezegd het impulsmoment, 
dat bij het omkeeren ontstaat, de richting van de pijl. Het op de 
staaf werkende koppel moet daaraan tegengesteld zijn en wij kun- 
nen dus besluiten : Bij de positieve omkeering bestaat het eerste 
effect in een stoot in negatieve richting. Natuurlijk zou de stoot in 
positieve richting zijn, als men met rond loopende positieve electronen 
te doen had. 
Wij merken hierbij nog op dat het gezochte effect eigenlijk uit twee 
gelijk gerichte stooten bestaat, waarvan de eerste (verbreken van 
den stroom) aan het begin van den tijd r plaats heeft en de andere 
(sluiten van den stroom) aan het einde daarvan begint en zich over 
den tijd x' uitstrekt. Wegens den korten duur van r en r' kan men 
zeggen, dat die beide stooten tot één samenvallen. Ook moet worden 
opgemerkt, dat met het oog op den tijd r' gedurende welken het 
effect 3 5 bestaat, pogingen om den tijd r nog korter te maken, 
weinig zin zouden hebben, 
Rekent men den tijd van af een oogenblik, waarop een positieve 
omkeering plaats heeft, dan kan het koppel dat op de staaf werkt, 
wat het eerste effect betreft, worden voorgesteld door een lijn als in 
fig. 4, waarbij de breedte van elk der spitsen zeer klein is in ver- 
gelijking met den halven schommeltijd 0 T) van den slinger. Ont- 
T 
Fig. 4. 
wikkelt men dat koppel in een reeks van Fourier, dan is de eerste 
term, waartoe wij ons kunnen bepalen (daar alleen deze door 
resonantie versterkt wordt) 
waarin S de grootte van den koppelstoot voorstelt, die bij één omkee- 
ring op de staaf werkt. 
Het derde effect (3a en 35 samengenomen) wordt eveneens door 
42 * 
