670 
redig met elkaar veranderen. De coëfficiënt van samendrukbaarheid 
(voor oneindig kleine volumeverandering), die de waarde 
3 
31 + 2 ; x 
heeft, en waaraan wij den in de formule voorkomenden coëfficiënt 
x bij ruwe benadering gelijk kunnen stellen, verandert dan omge- 
keerd evenredig met p. Men kan ook zeggen dat de in (17) tusschen 
accolades voorkomende grootheid evenredig met x 3 l* verandert, en 
wij vinden dus, als wij den druk doorj? voorstellen, en bedenken dat 
d log v = — x dp 
en als men 
behandelt, 
den 
d log 3 
dp 
coëfficiënt als onafhankelijk van de temperatuur 
d log x 
-- 
dp 
dE 
dT‘ 
Is nu q de dichtheid van liet lichaam, c de soortelijke warmte 
(wij zien hier van het onderscheid tusschen c p en c v af) in calorieën 
uitgedrukt, en A het mechanisch aequivalent der warmte-eenheid, 
dE 
dan is — = Acov, en men vindt voor den kubieken uitzettings- 
dT 
coëfficiënt 
1 dv r d log x 
~v dT _ [~ 5 ~dp~ 
*] 
Aco, 
(13) 
een waarde die positief kan worden omdat de compressibiliteit bij 
drukvërhooging afneemt. 
§ 10. Een enkel voorbeeld moge dienen om na te gaan of de 
gevonden uitkomst, althans wat de orde van grootte betreft, met de 
werkelijkheid overeenstemt. 
Volgens de waarnemingen van Lussana j ) neemt de compressibiliteits- 
coëfficient van lood bij verhooging van den druk met 1000 atmosphe- 
ren ongeveer met Vso van z ij n bedrag afneemt. Men heeft dus, voor 
de atmospheer als drukeenheid, 
d loq x 
— - = 3,3. 10- 5 
dp 
en als men p in dynes per cm 2 uitdrukt, 
J ) Ontleend aan W. Schut, Piëzochemie der gecondenseerde systemen, p. 72, 
Proefschrift, Utrecht, 1912. 
