698 
ABD ligt, dus eveneens naar E. Ten slotte gaat men van E uit 
langs een diagonaal, dus naar C. 
Vat men de boven verkregen uitkomsten samen, dan blijkt liet 
volgende : 
1°. Er bestaan vier typen van P,1 '-diagrammen. Vormen de zes 
pliasen de hoekpunten van 
a. een symmetrischen octoëder (tig. 1), dan vormen in het P, T- 
diagram de zes kurven drie tweekurvige bundels (fig. 2) ; 
b. een asymmetrischen octoëder (fig. 3), dan vormen in het P, T- 
diagram de zes kurven één tweekurvige en vier eenkurvige bun- 
dels (fig. 4); 
c. een monoconcaven octoëder (fig. 5), dan vormen in het P,T- 
diagram de zes kurven één driekurvigen, één tweèkurvigen en één 
eenkurvigen bundel (fig. 6) ; 
d. een biconcaven octoëder (fig. 7), dan vormen in het P.T- 
diagram de zes kurven één vierkurvige en twee eenkurvige bun- 
dels (fig. 8). 
2°. De vier typen stemmen daarin met elkaar overeen, dat de 
kurven elkaar in een zelfde bepaalde volgorde opvolgen. 
( Wordt vervolgd). 
Natuurkunde. — De Heer du Bois biedt eene mededeeling aan 
uit het Bosscha-Laboratorium : ,, Theorie der yoolar maturen en 
poolklossen.” II. 
Bij electromagneten moeten de ampèrewindingen zooveel maar 
eenigszins mogelijk is om en bij de polen worden aangebracht, een eisch 
die door mij, o.a. op grond van bijzondere metingen door M. Owen, 
steeds met den meesten nadruk op den voorgrond werd geplaatst. 
In het Bosscha-Laboratorium zijn voor dit doel sedert 1908 een stel 
losse zware poolklossen in gebruik, die somtijds wel de eenige 
actieve ampèrewindingen in den magnetisehen kring vormden. Tevens 
kunnen deze dienen om in coaxiale opstelling een krachtig „ijzer- 
vrij” veld te verkrijgen. Zooals reeds x ) werd opgemerkt heerscht thans 
ook in de electrotechniek een streven om de veldspoelen zooveel 
mogelijk nabij het anker te plaatsen voorzoover de toegankelijkheid 
en de afkoeling hierdoor niet al te zeer worden bemoeilijkt. 
!) H. du Bots, Deze Versl. 18 p. 119, 1909; 19 p. 397, 1910; Ann. d. Phys. 
42, p. 963, 1913. 
