720 
maar in de verste verte niet in die ontwikkeling als bij het paard. 
Daarbij de doorbraak van het kanaal, de aanwezigheid in het paard 
van een neuroporus posterior en de opvallende rijkdom aan bloed- 
vaten in de onmiddellijke nabijheid van het centraalkanaal. Wat de 
doorbraak betreft, reeds Stilling heeft er op gewezen dat het 
centraalkanaal, aan het einde van den conus doorbreekt, bij som- 
mige dieren aan den achterwand, bij andere aan den voorwand. 
Herhaaldelijk zijn zijn bevindingen door anderen weerlegd en men 
was tot op heden van overtuiging dat een dergelijke doorbraak niet 
voorkomt en Stilling slechts kunstproducten had gezien, hetgeen 
waarlijk niet te verwonderen zou zijn, omdat de conuswand, die den 
ventrikel omsluit, vaak verbazend dun is. Naar mijne meening staat 
de doorbraak bij het paard vast en ik breng haar in verband met 
de ongemeen rijke plooivorming, de aanwezigheid van talrijke uit- 
loopers en den rijkdom aan bloed. Want door deze verhoudingen 
worden het resorbtie-oppervlak van de liquor cerebrospinalis en de 
graad van het resorbtievermogen der betreffende weefsels aanzienlijk 
vergroot, hetgeen voor een dier dat geheel gebouwd is op en ook 
gebruikt wordt voor zwaren en langdurigen arbeid en dus ook 
toegerust is met een zeer krachtige stofwisseling, niet anders dan 
nuttig kan zijn. Bij deze beschouwing wil ik er, op deze plaats, 
terloops op wijzen dat, onder onze huisdieren, bij geen dier zoo 
veelvuldig stoornissen van het centrale zenuwstelsel, veroorzaakt 
door stuwing van de liquor cerebrospinalis, worden aangetroffen, 
als bij het paard. 
Eigenaardig is het voorkomen van scherp omschreven bundels in 
het motorische gebied en in de onmiddellijke nabijheid van het 
centraalkanaal in het lenden- en sacrale merg van herkauwende 
dieren en het varken, alsmede het feit dat op omstreeks de helft 
van de ontwikkeling de commisura grisea bij het rund plaatselijk 
ontwikkeld is en op andere plaatsen nog gevormd moet worden. 
Het is bekend dat bij den mensch aan het einde van het merg, 
binnen den durazak, spinale gangliën aangetroffen kunnen worden. 
Voor het paard kan ik hieromtrent geen mededeelingen doen omdat 
het materiaal van deze dieren voor het onderzoek is opgeprepareerd 
geworden. Van andere dieren kwamen alléén bij het varken (foetus) 
talrijke spinale gangliën intraduraal voor; bij meerdere dieren zijn 
door mij deze centra caudaal van den conus aangetoond. Merkwaardig 
is het zeker dat deze centra die in hoogere niveaux zich perifeer tot 
in de foramina vertebralia hebben verplaatst, aan het einde van het 
merg dichter bij hun oorsprong gebleven of achtergebleven zijn aan 
het einde van het wervelkanaal. Het zelfs binnen de vliezen blijven 
