822 
breken. Afgezien van een enkel bericht zijn alle plaatsen waar, 
geluid vernomen is, te omvatten door een enkele lijn, uitgaand van 
een punt op de kust ten Z. van den vulkaan, dicht ten oosten van 
den vulkaan ombuigend naar een punt op de kust ten NO. van 
den vulkaan, en verder natuurlijk de kust volgende, Binnen dit 
gebied ligt een kleiner aan de Zuidkust, waar niets is gehoord. 
Opvallend is de voortplanting van het geluid naar bijna uitsluitend 
Oostelijke richtingen in welke richting ook de asch viel. De uiterste 
afstand is ongeveer 300 K.M. 
b. (Fig. 4.) 25 December 1910. Minder hevige uitbarsting. Het geluid is 
Oostwaarts gehoord tot op 100 K.M. afstand, bovendien op 2 geïso- 
leerde plaatsen op 130 en 210 K.M. afstand. Westwaarts is er onge- 
veer alleen abnormale hoorbaarheid, die begint op 90 K.M. en tot 
150 K.M. voortgaat. 
c. (Fig. 5.) 4 April 1911. Eveneens een zwakke uitbarsting : Eerste 
hoorbaarheidsgebied klein, nergens buiten deöOK.M. lijn; tweede gebied 
grooter en op 120 — 210 K.M. hoofdzakelijk in Westelijke richting. 
De , dichtheid der berichten is vooral groot op 140 — 150 K.M. 
in het W. 
In het geheel komen bij 9 van de 18 gevallen, die Fujiwhara 
onderzocht, stiltegordels voor, indien men dien naam althans wil 
toepassen op elk gebied van stilte, dat naar binnen en naar buiten 
is begrensd door gebieden van hoorbaarheid. De afstanden varieeren 
van 90 — 220 K.M., meestal tusschen 120 en 200 K.M. 
4. (Fig. 6.) Een door denzelfden onderzoeker beschreven geval van een 
kruit- en dynamietontploffmg bij Kobe op 3 April 1910. Het gebied 
van hoorbaarheid is enkelvoudig en veel regelmatiger dan bij de 
meeste vulkanische uitbarstingen, maar toch verre van symmetrisch 
om de geluidsbron. De in de betreffende kaart aangeduide stilte- 
gordel is eenigszins twijfelachtig, als berustende op slechts een enkele 
waarneming. 
5. (Fig. 7.) De ontploffing van het kruitmagazijn bij Wiener-Neustadt 
op 7 Juni 1912 (200.000 K.G.), onderzocht door J. N. Dörr 1 ). Hierbij 
is het binnenste gebied van hoorbaarheid bijna uitsluitend naar de 
Oostzijde ontwikkeld en strekt zich daar, van verspreide berichten 
afgezien, tot 120 a 140 K.M. uit ; het buitenste gebied ligt uitsluitend aan 
de Westzijde, waar het bijna een halven cirkel vormt, die bij 160 K.M. 
begint en zich tot 300 K.M. uitstrekt. 
In fig. 2, 3 en 4 zijn uit plaatsgebrek sommige groepen van waar- 
nemingen door één kruisje met een aantal erbij voorgesteld ; hetzelfde 
1 ) Wien. Sitzungs Berichte 11a. 122, p. 1683, 1913. Meteorologische Zeitschrift, 
32 p. 207, 1915. 
