DISSER. TATIO B O TAN IC A. 
DE SIDA, 
Ei de quibusdam plands , quae cum illa afjinkatem 
habent. 
INTRODUCTIO. 
Ni HI l ad phyficas difciplinas 'promovendas utilius , magifque neciflarium 
quam accuratae obfervationes \ quibus fuffulta recta ratio primum experientiam 
tum fcientiam comparat. Id prxfertim in botanica ufu venit. Numquam certe ad 
iftam perfectionem deduda elfet hujufmodi fcientia ; quin potius confufa 
etiamnum Sc inordinata compages exfifteret, nili reda ratio omervationes Sc 
experientiam in auxilium vocalfet. Hac via Cl. Tournefortius botanicamomavit , 
irnmo creavit Sc evexit ad fcientia: dignitatem. Linux us deinde Tournefortii 
inventis excitatus , ejufque erroribus cautior, methodum excogitavit a plantarum 
fex u mutuatam , qux Sc fingulare audoris ingenium prodit , <Sc fcientiam 
folidiflimis firmat fundamentis atque principiis , quibus ftudiofi tuto ac brevi 
tempore in illius abdita penetrare pollint. 
Dici non poteft quantum his , Sc aliis bene multis noftri fxculi botanicis 
debeatur , five inventa fpedemus , five methodos ; ceterum & has perpoliri , 
novaque luce perfundi polle , Sc illorum numerum infigniter augeri , ultro 
fatebuntur quotquot botanicam vel a limine falutaverint. Siquidem vaftillimum 
Florx regnum ell: , novxque in dies plantx deteguntur , tum peregrinantium 
folerti cura, tum etiam domi, quarum frudificatio Sc facies a cognitis difcrepant. 
Quocirca necefTe effc in id incumbere totis viribus ut genera <Sc fpecies complean- 
tur , ordinentur atque illuftrencur. 
Mihi vero de his interdum cogitanti venit in mentem ad eam clafic-m conatus 
vertere, in qua filamenta funt bali in unum corpus coalita ( quxquc hac de caufa 
monadelphia nominatur) Sc primum ad Sidas. Videbam enim hocce genus mul- 
titudine fpecierum in dies augeri , nullumque jam limitem prxfinitum , quin 
plures ftirpes , frudu diverfx , ad ipfum referri pollent ^ unde confulio , aut 
faftidium faltem oriretur. Hac ergo de cflula quotquot licuit fpecies vivas ( i ) 
iterum iterumque examinavi } frudificationis partes omnes prolixe obfervans , 
fimilitudinem, proportionem , differentias qua potui follertia detexi : herbaria 
dehinc luftravi leledifiima D. D. de Jullieu & Thouin, quorum in me bene- 
volentiam Sc humanitatem nec laudare fatis potero , nec unquam oblivilcar. 
(i) Vighni-fcx vidi. 
A 
