Ornithologiae. Lib. XIII rj 
to non ira int elugendum eft, vt alio etiam tempore coire neget, fed quod tunc magis libi . 
dmc ptu i a '• * t : quo modo panter d Palladius ab idibus Februarijs ad coitum accendi ,&c 2 g 
Columella ab eodem tempore ad Martium menfem coeundi cupiditatem exercere, locis ei.s.c.ii! 
tere apricis, tiun Fauumj fpirare coeperunt, & ter quotannis foetus edere tradunt, quod 
etiam teftatu. Albi nus, Sc quotidiana experientia demonftrat. Idem Albertus , quilin^j 
coitu feminas concipeie fcribunt, hallucmari ait, fed perperam : Etenim Athenaeus haud 
vulgaris author oua zephyria Gallinarum more, fed non plura tamen duobus parere au- 
thor eft ; idem teiiatui ^Aelianus, fed numerum ouorum non explicat, quinimo ipfemet fL.n.c.y. 
IO Ariftoteles, & Plinius. Sunt qui Pauones in coitu clamare,& vbi coierint, in poftenora re- 
cedere dicunt, at ego nihil talcha&enus obferaaui. Quod ii Pauones tui ad libidinem , ficu- 
ti quandoque fit, fegoiores aut impotentiores fuerint , & maiorem quam par eft, femina- 
rum numerum illis commiferis , tunc concitantibus hbidmem cibis , maxime vltimahye- 
mis parte, ex Columelfe, &: Palladi) prxeepto Vener e in ipfis accendere debebis, ad quam 
maxime facit, fi fauilla leiii torreas fabam, tepidamq, des ieiunis quinto quoqj die : vetant g 
autem, ne modum excedas fex cyatorum in lingulas aues . Huiufmodi cibaria , vt ideae.* 
Columella addit , non omnibus promifeue fpargenda funt, fed in lingulis feptis , portione 
feruata quinqj feminarum, & vmus maris 5 nec minus aqua, qux fit idonea potui , quod vbi 
fadum eft, mares fine rixa deducuntur in fua quifq fepta cum feminis, &xqualicer vniuer- 
Z 9 fus grex pafcitur.Nam in hoc genere pugnaces inueniuntur mafculi, qui & a cibo , Sc a coi- 
tu prohibent minus validos, mfifint hac ratione feparati . Quod modo ad parcum atemet, Partus, 
is teftc g Ariftotelebreui a coitu tempore agitur.Pariunt autem maxime a trimatu, vt idem § 
feribit , & h Columella , Si * Aelianus confirmant ; Siquidem tenerior stas , vt Columelfe ^ 
verbis vtar, aut ftcrilis , aut parum foecunda eft. Ariftoteles oua duodecim ,aut paulo pau • Ll $ C c ' *** 
ciora, nec continuatis, fed binis ternifueinterpofitis diebus parere ait, primiparas vero oc q uo c oua 
tona maxime.Nonnulli primo anno vnum aut alterum ouum, fequenti quaterna , qui naue , pariant, 
exteris duodena edere volunt, at nunquam hunc numerum tranfeendere. Attamen Pe- 
trus Martyr Indicas Pauones in Temiftana terra viginti , immo triginta aliquando parere 
refert, ideoq; femper ibi multiplicem gregem confpici. Quod vero ^ Ariftoteles femei 
30 cantum anno parere inquit , id alijs authoribus omnino repugnat. Columella enim ter, 9 * 
&iConftantius Cxfar bis quotannis pullos edere dixerunt, idque Albertus atqj ipfa etiam An to!e cs 
experientia confirmant. Sed eiufcemodi controuerfiara idemmec Columella ita cotnpo- , , 
. . . • m r w j" J L «d & l ® 
nit,inquiens : F anima, qua no incubat •> ter annopre partus edunt : at quajouent ouajotu tepus 
foe tuditatis aut excludendis t aut etid educandis pallis confumunt, De poftremis ita q; Ariftoce - 
Jis verba-meo iudiciofuncintelligcnda. Si namqj totum foecunditatis tempus inincubatu 
& educatione pullorum confumunc , quo tempore etiam Gallin# fibi a Venere temperant, 
quomodo ampilius quam femei coeant, aut pariant ? Si vero non incubent , quid obftat 
quod rurfus non coeant, & alia oua edant f Quxvero ter pariunt, earum primus partus, 
vt idem Columella habet, quinqjferc ouorum eft, fecundus quacuor, tertius trium aut duo- 
4forum tantummodo . Idem author , qui profc&o in prjefcribenda educationis Pauonum ra- 
tione diligentiifimus fuit, monet, vtpoftadmifturx tempus confeftim matrices cuftodia- 
mus, ne alibi quaminftabuloouaxdanc , fepiufqj digitis loca feminarum centemus, vtco- 
gnofcamus,numin pomptu gerant oua , quibus iam partus appropinquat , ha lice vult clau- 
fo includi, ne extra id parientes oua frangant : icaq; etiam plurimis ftramentis exaggeran - 
dumefle auiarium, quo tutius excipiantur. Nam fere Pauo.nes ciim ad nodurnam requiem 
perucniunt, perticis infiftentes, oua enituntur, qux quo propius ac mollius deciderint , il- 
libatam (eruant integritatem. 
5 © 
INCVBATVS. EDVCATIO. 
V I C T V S, 
O V A PauoninaGallinis incubenda fubdere ante *-Ariftotelis tempora vfuatiffimu 
fuifte ex ipfo habemus , qui eius rcihanc quoq; rationem aftignat , quoniam mas, 
dum femina incubat, aduolans oua frangat, incubantis fcilicet ddiderio flagrans, 
vel vtalij volunt, quonia mas fuu aliquid in ouisefte velut non ignarus^ea pariter incuba, e 
velir,vcl, vt Albertus fibi relatum aflerir, ob zelum, quo vterq; nimio propter futuram pro- 
lem afficitur. Quibus rationibus, fi. placet, adde & hanc k Aeliani, qui ouis non cotinenter, 
led 
a 6. Hift.ca , 
9. 
Pauo oua 
cur Galli- 
nis fuppo- 
nantur , 8 c 
qd iCicob- 
leruandiT. 
