Omithologiae Lib. XIII 83 
LOCVS VICTVS. 
V/ ' ■ l ‘ < 
H OC CE auium genus Albertotefte frequenter corulis infidet ,& iulis feu nuca- 
mentis, quae piper longum fpecie referunt, v'e fertur. Scdcumeiufmodi iuli toto 
anni tempore non dentur, itaqj pronunciandum videtur, eos tantum alijs cibis 
I© praeferre ;alioqui,vt*Georgius Agricola tradit, in condenfis opacis fyluis degere folec. 
Idem ait plurimas in montanis fyluis circa radices alpium reperiri ,praefertim vbi coryli 
&rubi abundant, nimirum vt alantur ijs in locis, & auium rapacium infidijs tutiores 
fint,hyeme itidem in fyluis manere, at corylis vefei, minime . Idem fere Aloyfius Mundel- 
la io epiftola ad Ornithologuin feripta afleritiln noftris regionibus,inquiens (circa Brixiam 
Venedorum) ea auis capi nonconfucuit, licet auceps quidam mihi proculdubio affirmaue- 
rit,fe plurimas per anteadam hyemem venando cepiffe,eafqsper montes tantum arboribus 
coalitos, per fyluas videri non per campeftria,vc quae rapacium volucrum infidias magis ti- 
meant, quam hominum aftus 3 ac quandoq; in arborum ramis humilioribus infidere , & ve- 
lociter, vt Coturnices quoq: aflb!ent,cucrere.Haec ille. Sed quo vidu vtantur , nemo cx- 
20 plicat^ vnde omnino crediderim fpennologas effe . Pullos vbi edueauerunt , vt iam volari 
poflint, dio adducunt extra locum educationis ipforum ; illi vero bini, mas & femina alij, 
ahorlum fe conferunt, quodindubiranter obalimenti inopiam facere coguntur. Omuho, lo- 
gus aucupem narraffe (ibi tradit , fe captae cuiufdam ing!uuiem& ventriculum refeidiffe 
cibo, quo aleretur, in eis animaduerfo, aliam quandam deinde multo tempore pauiffe; fed tk 
in cibum non nominat,.cutnalioqui nominare fane debebat* 
COITVS. 
30 'Tbk TEGANT , 'inquit author de natura rerum, Gallinas coryli more aliorum animan? 
tium coire, fed libidinis tempore marem hiante ore difeurrere, donec fpuat,feu 
JL ^1 fpumamaijciat , quam femina mox deuorat concipit. Sed hoc falfusn efle j 
Albertus hac rarione affirmat, quod orCjinquit, accipitur, in ventrem fertur, vbi alteratum 
nutrit, & quod fupe fluam eft,aluo redditu .Vndc merito omnibus fefc ridiculum proponit: 
* Chrillophorus Encelius vir alias vndiquaque dodiffimus, omnes ferm e Gallinas fylueflres 
ore, fed diuerfo modo coire pronuncians. Hae fpecies, inquit, Gallinarum fylucftrium,quae 
a corylis & vitibus nomen habent 5 item quae ab agris requiefeentibus nomen inuenere in 
Marchia, coloris cyanei, optimi faporis 3 boni chymi coeunt ore circa aequinodiam vernum, 
obfculationefada , vt folent Columba? . Gallus enim iflarum fpecicrum roftrum inferit in 
40 os femellae, & itafperma infundit, more viperarum, in femellam. Hinc credibileeft,-quod 
fuerunt aucupes & venatores, Gallos de fylueftabus Gallinis, quae a corylis nomen inuene- 
re ( quas alias nefeio an bene,Bonafas vocant ) feaio confedos oua more femellae ponere, 
quae excludant buffones, &ex illis nafei bafihfcos fylueflres , ficuc cx ouo Galli Gallinacei 
domeftici poli: nouem annos excluditur Bafilifcus per rubetam domefticus^id quod teftatur 
experientia.Sunt enim ifti ferpentes vere bafilifci fylueflres deferiptione Nicandri, qui ba- 
filifcu fylueftrem defcribit.Neqj eft genus per fe & rariffime reperitur. In Marchia & in di- 
tione Abbatis Zinnenzis, prope vrbemLuckenualdam contigit mihi videfc talem ferpen- 
tem interfedutn a pallore, & profedo magna in fyluis ibi eft copia talium Gallinarum-^. 
Serpens erat capitis acuminati ,thui coloris &ferme crocei , longitudine ad tres palmos 
50& vitra, immenfecralficudinis, cauda turbinata in latus multis noculis candidis aluo in- 
fignitus, tergore tendente ad colorem cyaneum, orisimmenfi proportione corporis. Pa- 
ftor qui eum interfecerat acuminata fecuri, narrabat mihi illum vefei ranis, ferpentibus& 
omnium generum animantibus , praeter Bonofas , vt de quarum profapia fit genitus. Habi- 
tationem eius eife ad paludes, praecipue vbi coryli finr, mirum in modum deledari lado, 
propterea interficere eam vaccas venato idu & propterea ipfum quoq; eo magis peti a. 
palloribus & interfici. Bctulir idem mihi paftor eius vocem elfe veluti Aofens defen- 
dentis pullos ,8c hanc vocem Nicander vocartygen . Haec omnia itaqj ille , quae quivo- 
let,credet, ego penes ipfum fidem manere volo, & profedo nemo vnquam ctfi difertiffi- 
nms 
\ 
a lib.de fub’ 
t manas. 
Cur in «fyl- 
uis agat. 
a In opere de 
re metall. Ii, 
Enceli; 
inoptfe. 
Bafilifci fe 
bulofa ge- 
neratio. 
Tygen 
quid. / 
