* ^ 
Ornithologix- Lib. XIII. 105 
j]le pistat, mutuatus. Tuitus Cxfar Scaligcr Coturnum a Pcidice ruifafnam hanc curri inccl- 
ligere inante allatis verfibus per rubellam Perdicem arbttramur)diiiet Tam facit: & rcuera_> 
nolb a Coturnix tam magna non eft,vt ad Gallinxcraftitiem accedat , nifi td de minoribus 
Gallinis iiuepulaftns intelligamus. Intcnmhaud credendum eft, fi magnitudinis diffe- 
rentiam magni faciamus, Coturnum cum Coturnice noftra eundum effe, quando tefte eo- 
dem BeilonioCoturnus triplo maior eft.Ex hifce, ni fallimur, fatis conftat noftra m Cotur- 
nicem Perdicis nomine ab alijs etiam celebrari, & fola magnitudine a Coturno Graecorum 
differre: At iudicare modo uum noftra Coturnix , an vero Coturnus fit veter u Perdix, hoc 
wjopus, hic labor eft. Qua in difficultate, quamuis nihil certi affirmemus, conabimur tamen 
in tam tenebrofa luce e re dubia ac incerta veritatem eligere:g Belionius ex hoc quod hAri- 
ftoteles Perdice ait cum alijs auibus, modo magnitudo par fit, coire, Coturnum Gt acorum 
illius Perdicem elfe iudicac, quoniam is cum Gallinis rem habere fit vifus , nimirum pro- 
pter fimilem magnitudine* reliqua vero omnia Perdici rutfx,quxcft noftra Coturnix, com- 
munia effe ait : veriim & coitus ille non Coturnici modo noftrati, fed minoribus etiam Per- 
dicibus promifeue, vtinhiftoria apparebit, communis eft : quapropter cum praeter foiam— » 
magnitudinem Coturnix & Coturnus non differant, idcoq* noftra auis, vt diu inanms, vul- 
go Coturnife , quafi Coturnulus fiue Coturnus minor appelletur , vrriqj ceu vni fpeciei fo- 
li omnia conuenire arbitramur, quae fuse Perdici veteres tribuerunt. Neq; abfurdum elf Ita- 
a» tuere in Graecia, quam in Italia maiores effe: nam & id in hominibus ( ne longius abeamus) 
obferUamus,qux res etiam a i Columella quondaconfiderata eft. Si rerum natttram, inquit, 
vellit acrioribus mentis oculis intueri velimus^ referiemus , parem legem facunditatis eam di - 
xiffe virentibus , at q\ hominibus , caterifq^ animalibus , nec fic alijs nationibus , regiontbufue 
proprias tribuiffe dotes , vt alijs in totum ftmiliamuner a denegaret : quibufdam gentibus , gene- 
ro fam prolem dedit , vt Aegyptijs & Afris y quibus gemini partus familiares , ac pene foltnnes 
funt , fed & Italici generis ejfe voluit eximia facunditatis Albanas Cur i at i a familia trigemi- 
norum matre s;G er mania decor auit altijftmoru hominum exercitibus fed & alias gentes no in to- 
tum fraudautt pracipua flatura viris . Sic klulius Scaligerin Allobrogibus Perdices dfe 
ait, quas Gallicas vocant, mediocri pullo non minores.Idero de Coturno tradit, quod abeat, 
3©redeat,& manfuelcat in teefis. Et m Hieron.Cardanus Perdicem omnino cicurem, & man- 
fuetum effe iudicandu feribens de Coturno forte intelligendus fuerit, quia-> inquit, in Cypro 
manfuefeent in caueis etiam parit . Ad eundem quoq* fensfi Alexander Beneditftus, in Hydro- 
pe afeite , inquit , conueniunt Turtures , Perdices , & qua roflro pedibufq 5 rubris , phanictis alis , 
frequenti in Creta & Cipro infula fob ole domeflica , ct tamnum manfuefatta fatura Perdices ab 
incolis vocantur. Eiu(modi ingenium cicur, mite,rnanfuetu,atq;domefticu in noftra Cotur- 
nice didta etiam obferuatur, quemadmodum fufiiis & in adducendis quoqsexemplis poft in 
hiftoricisdemonftrabimus. Et" Belionius, vbi de Perdice ruffa agir,qua? 5 vt diximus , no- 
ftra Coturnix eft, quid nobis inquit, dicendum de Perdicibus fupeFeft, quando de ijs copio- 
se fatis veteres fcripfere ? quafi nimirum ad hanc ea optime referri queat» Adhxc prxter 
40 tam parui momenti diferimen, vnicam nobis eamq; ruffam depi^am exhibuit , & fequentt 
fubinde capite de Perdice cinerea afferere non eft veritus, hanc veteribusincognitan» fuif- 
fe cum Graecis, tum Latinis, quando, inquit, nihil nobis de ea prodiderint. Auguftinus Ni- 
phus Sueffanus Perdices proprie di&as maiores vulgaribus effe redte quid e cenlet ,at quam 
bene , & quo iure minores vulgares Plinij Rudiculas elfe inde concludat, ipfe viderit» Nos 
interim quando iam dilucidi fatis conftarearbitramur, noftratibus Coturnicem nuncupa- 
tam Perdicibus antiquotum potius, quam vulgares illas minores refpondere , & oPlimo 
quidem cognitas hafce pofteriores fuiffe , fed ab P Athenaeo Perdices minores appellatas, 
iam probare aggrediemur. Hieronymus ^ccorombonushaud vulgaris medicus, alijqj non- 
nulli viri do£ti, forte cum propter carnis prxftantiam, tum vero maxime, quia totadeferi- 
50 ptio Pliniana, vt fubinde patebit, hifce minoribus Perdicibus quadrare viderent , vnas eaf- 
demq* cum externis auibus ( puto autem ita olim vulgo vocatas effe , Plinium vero nouas 
nominaffe, vt plerumq* virido&i facere folent, ne ijfdcm, quibus plebs , vocibus vt 3 ntur) 
effe affirmant : quorum opinionem non poffum non fatisapprobarc,- neq* interim mihi 
ipft repugnare, vel vt dici folet , me meo gladio iugulare credo , quod ex veteribus Athe- 
narum Perdicibus annumerare, taliq; nomine appellare, Plinio veio nouas fiue externas in- 
definite vocari fcnbam. Siquidem Athenxus fub Antonino, Plinius fubVefpafiano vixir, 
inter quos Imperatores anni intercelferunt fexaginta & plurcs. Sed Plinium audiamus 
loquentem, vt velex illius folis verbis opinionem noftram ftabiliamus: Aducnerunt , inqulr, 
bellis 
Perdix ru- 
bella qua; 
Scaligero . 
Coturnix 
Italoru, vt 
a Coturno 
Cretentiu 
differat, 
g /, A. ■ 
uib.c, 13. 
h t.$.de ge- 
ner, cap. j. 
Omnes 
Perdices 
ta magna: 
quampar- 
ux cuma- 
lijs auib. 
coeunt. 
Coturnife. 
Homines 
magmtudi 
ne variant 
pro regio- 
nis variet. 
i /« 3. de n. 
rufl*c. 6. 
k Pxerc, 
2 } 6 . 3. 
1 In ^ ita . 
Coturnus 
auiself 
manfueta» 
m lib. de 
Far, rer. 
Coturnix 
Italorum 
manfueta 
eft. 
14. 
Niphi er- 
ror. 
o J.io.c.49 
p tib. 9. 
Aucsexfcr 
nx feu no:- 
ux. 
Athcnxus„ 
& PlimuS 
quo tepo- 
