Caroli IV. 
cdi&um. 
Perdicum 
venationis 
nobilitas. 
Capiendi 
ratio. 
Perdicib® 
Perdices 
capere, 
a 9. Htfl. e • 
s. 
b Itb. 4» de 
*4ni. c. 16. 
Mas vena- 
tor femin^ 
venatrici 
pisftat. 
c l 4. : i 5 . 
d in sipom 
mm@o 
Qu£ pro- 
pter vena- 
tore elige- 
da:. 
c l< 4* c» 1. 
Quomodo 
fpcculo ca 
piantur* 
Quomodo 
per qua- 
drupeda 
capiantur. 
f In appfd, 
dtd. Calli • 
eo Umi» 
g libe a. di 
Ymtr* 
1 
Vlylsis Aldrouandi 
CAPIENDI RATIO. 
P ERDICVM, acPhafianorum noncuius vbiqs terrarum conceffa venatio eft > at 
pienfq; in locis ramum nobilioribus, tanquam horum menfis natarum auium. Ca- 
rolus esus nominis quartus Gallorum rex non ab alijs , quam a nobilibus, hifq;me- 
rum habentibus imperium, vel eorum permiffu , ac cum nifi intra fua pomeria Perdicibus 
retia tendi voluit Prohibuit etiam nobilibus omnibus, nifi barones efienc , viuas capere, i& 
vel alio modo quam praedatorio auium aucupiotimmo vero quod amplius eft, tanti femper 
harum auium aucupium Principes fecifte legimus, vt facinorofosaliquado & obaliafcek- 
ra morte plededos homines, propter huiufcemodi volucru aucupiu fe fufp edere finxerint» 
pennifqj earum circumdari iufferint , nimirum vt ita rufticos ab earum venatione deterre- 
rent. Quod pertinet autem ad capiendi rationem, mille equidem hodie infidfe Perdicibus 
ftruUntur: fed vero praecipue cum propter nimiam fuam libidinem , tum propter ftolidam 
illam fympathiam, qua quadrupedes profequuntur, capiuntur. Etenim cum viderent ho- 
mines, quod inuicem propter femellas pugnarent, ferat poftmodum adhuiufmodi certa- 
mina inftituerunt , atqj ita harum opera alias capere docuerunt : quae venatio antiquiflima 
eft, ipfiq; etiam 4 Ariftoteli nota, qui fcilicet nobis eam primum his verbis depinxit : Perdi 2© 
ces manfuett iam& domeftici fubigunt feros,& fpernunt , contumeliofeq-, trattant . Perdicem 
venatorem dux fylueflrium primus inuadit^pugnamq-, obuiam conferit , quo capto compage ( ita 
verdtGaza inftrumetum aucupatorium, quod .^riftoteles yrntndi nominat, alias nnzrldac 
videtur laqueorum vel tudicularum genus e(Te,nam b Aelianus 7 rdyluj dixit ) alter occurrit, 
tum alius , atq-fita fsngulis dimicatur , fi mas fit, qui venatur j fed fi famina eji , vbi dux ad eius 
vocem occurrerit, extera vniuerf eum tnuadunt &c .Q aa propter quamuis femellarum, vt di- 
dum eft, defiderio potiftimum pugnam committant, alledrix femina improbatur: nam & 
c Aelianus ait feminas, quae extra funt, marem ex cafu in laqueum propinquo feruare fuo 
cantu tanquam amatorio xztxz&uxxy.Hamvbt, inquit , piares & fitbi confactas viderit fami nas, 
ad iUas libentius re litt a alie ff attice accedit; vn de etiam hodie marem cicuratum caueaein-3© 
eludunt aucupes, quainuis e contrario ^Xenophon feminarum aucupium praeferre videa* 
turi Caetci um fiue mas fit, fiue femina, cantu fuo alios alliciunt, ad quem velut preces dc- 
linientis proci, procaeue geftientes conuolant: atque ideo faltem mares venatores praefer- 
ri debeant, nimirum propter maius emolumentum: fi enim feminae ad illum acceiferint ai- 
ledae,has fubinde matres omnes(nififint quiaucupij fraudem fobolent) necum eo rem ha- 
bentes, fuos amplexus Veneremq, fpernant, illico fubfequuncur, fimulq; omnes fuse libidi> 
nisjfalicttatifqipoenas dantes, a venatore retibus inuoluuntur:Sin venator tuusfemina_^, 
eft, nedum defperandum eft 3 nam & haeccaueae inclufa fi teneatur , cui fit introitus, exi- 
tus vero nullus, ad canfpe£hm eminus feri aduolabunt,fuaquefefe fponte caueae inclu- 
dent; ducem fuum plerumque ceteri fubfequentes. Venator omnis e multis eligendus,4« 
nam non asque omnes ad capiendum apti funt. Aelianus eligendos arbitratur , qui vo- 
cis contentione & cantu valent & linguae facultati confidunt, quiqj pugnaces &ad cer- 
tamen habiles funt, quoniam tales miro naturae dudu fponte fua fe in retia praecipitent, 
quod non ignorent fe a caede ftudiose ad cantus & certamina feruandas iri. Capiuntur prae- 
terea propter eand e libidine maxime coitus tempore, fi contra eas fpeculu pofuens, & an- 
te hoc ipfum tendicularu infidias, nam ad imagine fuam, quae in fpeculo repraefentatur, ac- 
currentes fefe in retia praecipitant. Alter modus, vt diximus, capiendi eft cum quadrupedi- 
bus, quae naturaliter amant; fiquidem horu pcllibusdccipiuntur,nimiffi fiquiscerui pelle 
indutus, cornua capiti imponat &furtim accedat, illae verum ceruum efferata: fufeipiunt, 
coluntq; cum, & accedente gaudet adeo, vt difcedereabeo nolint, ac fi familiare alique & J© 
coaetaneum adolefcente a longa peregrinatione reuerfum cernerent , cum ahoqui miferri- 
mae nihil aliud quam retia aut laqueos hac beneuolentia fibi lucrentur. Eodemodo fidis 
equit nonnullis eas illaqueant./Robertus Stephanus bouis etiam imaginem ex linteis fieri 
fcnb'.r,quae abaucupegeftetur,ita vt poft illam lateat, & fic decipi Perdices. Et rurfus; 
Quidam, inquit, ad aucupiu PerdicuCa la tonelle, ou tomberel Galli vocant) vtuntur vacca: 
effigiei ligtiof,atit equi, coloribus additis & fic effigiem ceu animal vilium paulatim admo- 
nent, donet Perdices tediculis ante effigie difpofitisimplicecur.De Dorcadibus & Perdici 
bus,quaru vt didu eft, reciproca, aut vtriufq;ptrnitiofa eft amicitia, fic canebafgOppianus: 
Nonnun- 
