177 
Ornithologia: Lib. XIII. 
DE CYNCHRAMO. 
Gap. XXIV. 
Q V AM VIS reuera certo affirmare no n au fim , qua? auis Ariftoteli Cyncramis fit, 
aut Cynchramusj aut Cenchramus, vc ali# legunt, & meo iudicio re6l:e ; attamen 
de hac nobis vel ideoTaltem aliquid hic dicendum eft , quod non 1'olum hinc ab- 
m** euntes Coturnices comitatur, quemadmodum de Ortygometra proxime 
praecedenti capite diximus; verurnetiam voce eius audita, aucupes Coturnicum difceffum 
intelligantiQuinimo ^Plinius author eft, perfeueratiorem elfe,quam fit Glottis(qure nun- 
quam plus vno die cum eis pergit, & in proximo hofpitio eas deferit ) feftinareq; etiam, vt 
cum eis ad expetitas terras perueniat : itaq; eum nodu illas excitare, atqjitineris admone- 
re.Sed vero neque ego, vt dixi, quae auisGechramus fit necdum certo noiii,neq; alium re- 
centiorum video, qui fe agnouiffe eam alfeuerer,praeter Gib. Longoiiu,& Belloniu, quoru 
ille Cenchramum, cum Ortygometra, quas vtralq; b Aiillotcles , vc diximus, apertitfimae 
lodiftinguit, confundit: chicauiculam quandam Gallis Prasier didam , quod in capis abun- 
det roftro breui , tuberofoq; pro Cenchranno Ariftotelis,& Miliaria Marci Varronis obtru- 
dit, nulla alia ratione nixus, quam quod milio vefcatur» Ornicholc-gus vero ambiguus, cui 
aui hoc nomen tribueret: Heluetij, inquit, auem quandam Brachuolgcl appellanda men- 
fe Iunio, quo capitur, vel in quafdam regiones aduentat: alij Brachammfel, quod magnitu- 
dine corpors Merulam referat (forte, & colore partis prona?) Keperiri eam audio in pratis 
paluftribus, plerumque roftro oblongo, cruribus longis, auolare Autumno, deinde verno 
tempore cum Coturnicibus redire. Haec quidem Ortygometra, an Cenchramus ^(alteru- 
tram enim eiTe fufpicor)nondum mihi confiat. Sed Cenchramu potius effe comjcio, quod 
differat ab ea, quam ex Italia accepi(dixerat paulo ante Ortygometram fibimiffam fuiffe a 
,0 clariffimo medico AloyfioMundella, &egoexifiimo, eandem fuiffe, quam ego depinxi, 
quia ait fufeam fuiffe) Ortygometras effigie. Figura eius infra dabimus inter Gqllinagines 
aquaticas. Et rurfus vbideCenchramoexprofefTofcribinEftapud nos, inquit, auis,Brach- 
uolgel dida, cruribus proceris, &rofiro quoq; eodemq; inflexo modice; altera maior, qua 
Latine Arquaca nominaui: altera minor inter Gallinulas aquaticas deferipta : quaru alte- 
rutia,an Cenchramus effepoflit, inquirendum : Haec itaqjille. Cum vero peritiores apud 
Ariftotelem Cenchramum legant ,vci etiam in Plinio manufcripto legitur, non video, fi 
Bellonio licuit fuam auem Cenchramum appellare, cur no potius id nominis noftt is Hor- 
tulanis tribuere poflim,iudicareq; Miliarias Varronis cum Cenchramis eafdem elfe , efle 
vero noftrosHortulanos.Hs enim auiculae mirum quantum pinguedinis tx milijfteu Kzv- 
xpt£*( efu corpori adijciant?& quam grati dclicadqjfaporfs fint, quorum caufa care venilfe 
Miliarias*/ Varro prodidit. Principes, patritijq; norunt, quibus folis eas edere propter in- 
gentem caritatem conceffum eft. Etenim Perdicibus, omnibufq;magni pretij,boniq;fapo- 
risauibusalijs praeferuntur^ apud nobiles magno in pretio habentur, fuauiffimi quidem 
faporis fiint, boni fucci, facillimae concodionis,& valdefalubres, atq; hyeme altiles fiunt. 
Hasaues ager Bononiefis, ac Florentinus alit,patritijq; noftri a necnor. &aucupes ipfieas 
magno numeroRoma depilatas ac in farina afleruatas in fcattulis recctes,& intadas tranf- 
mittunt;illi vt proceribus gratificentur, hi, vt case vedant. Ornithologus quide admittit 
Hortulanos cu Milia rijs ealdem effe aues,fed Cenchramos diuerfas ab his exiftimat, nulla 
alia ratione dudus,quaquodGraece etiam Cynchramus legatur.Sed textum corruptu effe 
^°facil£ apparet, n aquam facile fuit pro Cechramo Cynchramu,vel alio, vt dicemus, modo, 
legi ab hominibus, qui de rebus ignotis feribentes, nomina pleruqj veicorruput, vel aliter 
fctibutjvelcii fimilibus confundunt. Nam praeter quam quod in quibufdam exemplaribus 
Key%p ctjuot; legicur,qua ledione fequuti funt Theodorus Gaza, & Heifychkis, in ahjs etiam 
K«y^pctjteo{,abfq;.7habetur, quam ledionf Varinus (edatur , in alijs Ku^p ctfxoc, rc peritur, 
quam poftremam didionem ia manuferipta Plinij hiftoria legere eft, quamuts. nunc mul- 
ti corrupto Ariftotelis textu decepti Cynchramus legunt , vel Cychramus . Inuenio, & 
lity^odfza^ apudHefychiu, & Varinurm Errat praeterea, vt opinor, Ornithologus, dum 
hanc voce per onomathopoeiam fadam vidertputat. Nam a milio , quod Graecis K iy^pk 
e fi, mea 
Ordo» 
a£.io.c .25 
Cenchra*» 
mus, qu® 
a uis. 
bHi/lc.iS, 
C L. §. de a» 
Preier Gal 
lorum. 
Brachuol- 
geU 
Bracham» 
fel. 
Brachuol- 
gel forma. 
Arquata. 
Hortulan® 
Cenchra- 
mos dici 
poffe. 
Hortulani 
vnde pin— 
gucfcant. 
d 1. 5. der® 
tvjl.c, 5. 
Locus. 
KcLypafAOG 
K hkP a fi“* 
