Virellus.p- 
pcia tunica 
ambitur. 
Vitellus fe 
mine caret 
Oui tuni- 
cae quor>Sc 
carum of* 
fitiurn. 
Oua quo* 
modo nu« 
friatur» 
Oufl mol- 
te ciu exit. 
Partus o- 
tiorfi qua 
Jis. * 
Ouu quot 
diebus per 
Sciatur. 
Quanto tS 
pore outs 
fubuenta- 
neum ma- 
turefeat. 
Spermatis 
qualitates. 
Pullus ex 
quo gene- 
ratur. 
( tib.de 
Sara pueri. 
Hippocra- 
tis opinio 
de auis gc- 
sacratione* 
Hippocra* 
fis opinio 
dc genera- 
tione auis 
cxplofa* 
214 Vlyfsis Aldrouandi 
nente , vitelli omnes in medium eoeunt : libamina autem circumdanti & fe in ovas confli tuum. 
Albertus,3tq jipfcmet Ariftotelcs fane noftra, opinione non parum tueri videntur,cum vi- 
tellum ab albumine tunica propria feparari tradat} & verfus partes naturales pulli ficum, & 
a fpiritualibus eius remotum. Spiritualia aut5 ex maris femine funt. Si ergo a fpiritualibus 
vitellus feparatus eft, femine experte cfie necefte cft.Sunt aute oui tunkf trcs,eiufde autho 
ribus, vna vitellum continens, fecunda albumen , quaeeft tanqua pia matentertia teftac ad- 
herens, tanqua dura meninx.Prima tunica intra teflS oui fubftantia a tefia defendit: fecun- 
da, qua: mollior cft , & albumen continet in pulli generatione fecundarum loco eft, & pul- 
lum complebitur : tertia vitellum a mbir. Inter primam, & fecunda humor quidam crudus ie 
nafeitur, qui excernitur, dum formatur pullus : Alibi fc Albertus apertiflimts verbis, femi- 
nis fitft pertingere feribit per totu alburne, vfqj ad vitellu ,huicq$ verfus partem acutiorem 
oui infigi, idqj ego in febione oui vnum diem incubatiobferuaui. Demqj ipfemet iterum 
Ariftotcles incc^pta oua, fi adhuc paruis coitus cjefierit,n6 accrefeere teftatur,fed fi conti- 
nuetur,cftcra incremeto augeri, iuftamqjmagnitudine implere.Oua autedum adhuc parua 
fun r, lutea dfeex eode diximus,^ in febione et i| videw,$ed quxret forfan aliquis quo- 
modo cu cftera animalia per vmbilicum cibu capiant, oua nutriatur; no enim vermiu mo- 
do per fe incrcir etu recipere verifimile eft. Id aperte docet Ariftotelcs fieri per mebranam 
molle, qua: poftea tcfta efficitur : perfebo enim opo, durum ac rigidft euadit, ita modice, vt 
exeat adhuc molle,fiquide dolorem mouerct,fi ita exiret. Egrelfum ftatim refrigeratu dura 2 * 
tur, eusporato humore qua primis, qui exiguus eft, relibaq,- portione terrena. Huius itaq; 
mebrana: particula quaedavmbilicaris, in parte acuta principiuc5tinet,tenditq;paruas ad- 
huc velut fiftula ;quod in eiebitijs. inchoatis ouis patet. Na fi auis rnadefaba, aut alia caufa 
inalgefccns eiecit,curuentu$ adhuc cernitur coceptus,habenfq;fibi annexa appendiculam 
vmbi!icar£,quae 0110 amplius increfcente obtenditor Jafius, acqs minuitur, pei feboqj mu- 
cro exitum coplet, membrana interior fub hoc vmbilicQCft>quas vitellum,albumeq; ab eo 
difterminct.Vbi ia ad cortfummatione ventum eft, ouum abfoluityr totfi,& vmbdicis ratio 
non infuper apparet : extremum enim vltimum eius eft. Partus ouorum contra atqs animal 
cuenit, Animal enim verfum in caput/uumq; principium nafeitur : at puum quali in pedes 
epuerfum exit.Cuius rei caufa, vt diximus, cft, quod ouu ea parte, quUprincipu cotinctur, 39 | 
adhaeret.Hx quibus habemus, quomodo ouu incremcntu fumit,ac perfebum excluditurtat 
quot diebus perficiatur, nondu diximusjboc alibi etia Philofophus docet, & Plinius confir- 
mat, decima nempe a coitu die magna ex parte.Scd qu^rendu eft quato tempore (ubuenca- 
nefi ouu maturefeat. Hoc enim, quodfciS,vcteru nemo tradidit, Videtur aut tardius debere 
perfici propter caloris penuriam, qui in fpermate eft. Spcrma autem perficit ouum vfq; ad 
exitu, jquod inde patet, fi frangantur ouu perfebumiinuenirur id triplici differ etia dibum. 
Colore enim album eft , vtpote purioris fubftantia: , & fubftantia denfius qu a reliquum al- 
bumen, vt firmius retineat calorem form arem, ne facile exhalet. Casteru, vt verifimile eft 
ouu fubuentaneu tardius qua ex coitu fabft perfici, ita me nefeire fateor temporis quanti* 
cacem, ac differentia, qua alius quifpjam obferuarc poterit , mihi id quaefiuilfe tantum fuf- 41 l 
ficiat 5 Iam vero circa pulli generationis principium Ariftoteles a prifeorum G.tecoru opi- 
nione prorfus recedit. Exiftimabant autem illi , vt Almaeonis Crotoniatis , quem citat ipfc 
Ariftoteles, & Hippocratis medicorum principis exemplo probari poteft, pullum ex vitel- 
lo conftare, nutriri vero ex albumine,/» 0 * 0 , inquit /Hippocra tes, pellicula ex vmbilico ten- 
ta funt, & reltqua ) qua de fuero didi a funt ,fic fe habere in ouo volucris referies ab initio ad fi- 
ne. Et rutfus : Volucris in ouis luteo nafeitur , hoc modo . Incubante matre ouis c ale fc it ,dr quod 
in ouo ineft, 4 matre monetur : Calefcens aute id quod in ouo e ftifpiritis habet, & alterum frigi- 
dum ab aere fer ouu attrahit. Ouum enim adeo r arti eft : vt fptriium, qui attrahitur fujficietem 
ei quod intus eft, tranfmittat, & augefeit volucris in ouo y & coarticulatur modo eodem,ac conft - 
milii velut puer, fJafcitur aute ex luteo oui volucris:almentu vero & augmentis habet ex alboi J® 
quod in ouo eft . Vbi aute deficit alimentis pullo ex ouo,no habens id /ujficies vnde viu at fortiter 
monetur in ouo , vberius alimentis qu arens, dr pellicula circis dirtspttiur, & vbi mater fentit pul- 
lis vehemeter motu putamen excalpens ipfum excludit,atq) fieri fole in viginti diebus. V hi enim 
excujfa eft volucris , nullus humor in oui tefta ineft , qui fan } memorabilis exi Hat . Exprcjfus 
e$ enim in pullum. Haec omnia Hippocrates, quibus fanc generationis modii egregie, vt tan- 
tum virum, quem omnes mirantur, dicebar, dcpingitjverum, quod ex albumine nutriri,& 
ex vitello conftare dicat , id olfitantei fortaftis fecerit: nam alioqui id contra omnium fen- 
tentiam, ac quotidiana experientiam fcripfit . Quod vero contra ex vitello nutrimentum 
capiat. 
1 
