Gmithologiae Lib.XIV. 221 
duabus teftisinte&um, vna intra alteram, cum albumine aquofo tenui inter vtranq$abfqs 
vllo vitello,& altero etiam albumine intra interiorem teftamJdem refert, bypenemia dari 
exteriori tcfta. car etia, fed membrana cantu, habentia, quae teftae fubijci folet. Putat autem 
hoc inde fieri, quoniam taba oua humida funt, & aquofa,& exiguo calore pia:d[ita, maxime 
cibo fihumido Gallina nutriantur. Sunt qui trilecitha , id cft , tripi icis vitelli oua reperiri 
dieut,eaq; in medio eefhe pleruq; cauitatem habere, vt Elluchafim fefe incellcxific feribit. 
Ormthologus enarrat, fe aliquando ouu vidiffe, cuius putamen ab altera parte extrema in 
anguftum velut collum,inftar cucurbitae fe colligcbat.Mihi multa omnino fphaerica vifa,& 
IO admodum exigua, quae ad Columbam oua vix accederent: vnu et quod adhuc in Mufieo re- 
feruo. Anferino haud minus, plicis, rugifqj infigne, quod illuftnsIo.Bapt. flarbazza Bono 
nienfismibiohmdonauit. Sed videamus modo, an Gallus et ouum pariat. Etfi enim Ari- 
ftoteles, alijq; veteres, quod fera, nullam huius rei mentione faciant, idq$ ex recccioribus 
Albertus falsu effe feribat , tamen id alios viros do&iffi.mos non credere tantum, fed ex ex- 
perientia propria id feribere video: edere autem inquiunt, cum iam decrepitus effe incipit, 
ac feneclute confici, idqi nonnullis feptimo, nono, aut ad fummudecimoquarto astatis an- 
no euenire pro virium vel robore , vel imbecillitate, aut qt concubandi confueeudine , qua 
nulli non anjmantiu naturas vis deijciuntur,atq;eneruatur.*tunc icilicet ex putrefa&o intus 
feminis excremento,aut humorum colluuie conflari ouum exifiimant,aediq;fub Caniculae 
*©exoi tu, quod tunc maxime ab ambientis calore expultrix languida in alite decrepita iuue- 
tur.Taceo modo mihi bis , terue a viris etiam non plebeis,fed fide digniffimis ouu allatum, 
quod e Gallo natum affirmabant, Sunt qui eiufmodi ouafemper rotunda , ac orbiculata 
e/Te tradunt. Mihi tamen relatum eftapud Ferrantem Imperatum Parmacopaeum Neapo- 
litana in celeberrimo eius Mufieo oblongii videri. Ea vero quas mihi vifa.fu.ht, erant rotun- 
da, colore modo luteo, buxeo, flauefcente, lurido. Item vix ante o&idufi nefeio quis ruptum 
admeattulit,quod vitello omnino carere dixifles. Erat enim totum ferme album : inerat 
tamen quod media parte aliquo pacto flauefceret: habebat etiam quod iairi quafi ad genera- 
cionem vergeret. Quod vero nonnulli dicant tefta carere, fed adeo dura: pellis eflfe, vefor- 
tiffimis i&ibus refiftatjid plane fabulofum effe exiftimo,vti etiam quod vulgus in tota Euro- 
30 pa exiftimat,exeo bafilifcum generari, maxime fi a rubeta,vel bufone excludatur. Leuinus 
Lemnius medicus praefian tiffi mus propria jfefe experientia comprobatum habere tradit, 
! Gallum n 5 edere tantum ouum, fed incubare etiam.Soribitaute in duitate Zirziea, at qj in- 
fulae huius ambitu duos annofos Gallos non tantum ouis fuisincubaffe, verum et fuflibus. 
aegre ab illo opere abigi potuiffe, atque ita, quoniam ciues eam perfuafionem concepiffent 
ex eiufmodi ouo bafilifcum emergere , ouum conteriffe , & Gallum ftrangulalfe. Verum 
quicquid hic, alijq; dicant, ego ne mrantibus quidem crediderim, tantum abeft vtGallum 
id in fimo ponere, vt eius calore foecundetur, aut ab incubantibus id rubetis bafilifcum ge- 
nerari credam, vt nqnulli etiam nugati funt.Haud interim negarim Gallum quid ouo fimile 
cx conglobata intus putri concretione, maxime in vltitno eius fenio, cu non amplius coit,. 
4 ° concipere, ouum integrum vna cum tefta excludere minime credam. Hoc enim ;n matri- 
ce perfici ratio didtat. Vt autem a viro totum foetum excludi nemo dixerit, ita neq; a Gal- 
lo, qui cum Philofophorum, tum Medicorum dogmatibus edodtus loquitur. V nde relidis 
eiufmodi nugis, caetera,quaead huiufcc auium genens procreationem fpeClant ,profequa- 
mur.Supcrfunt modo, quae ad incubatum,& exclufioncm pertinent.In incubatione tria ma- 
xime obferuandafunr. Gallinarum, ouorumq; qualitas, tempus fupponendi ,& Gallina- 
rij cura. Quod ad Gallinas attinet, Columella non omnibus incubationem permittendam 
effe afferit , quoniam nouellae magis edendis, quam excubandis ouis idonea: funt. Etali- 
,bi veteranas ad eiufmodi incubationis munus obeundum eligendas praecipit ,eafq; maxi- 
me, quariam faepius id fecerint, conandumq, ,vt mores eorum maxime pernofeamus, quod 
i® alsae melius excubant : aliaeeditos pullos commodius educant. Sunt econtrario nonnul- 
lae , quas, & fua aliena oua frangunt ,ac fa?pe etiam exforbent, quas velut omnino ineptas 
quamprimum ab ouis fubmouereconuenic» Varro etiam illas improbat, quaeroftra,& vn- 
gues acutas habent, & tales ad concipiendum potius , quam ad incubandum commendat. 
Florentinus ilia omnino afpernatur, quae fpiculatis calcaribus non fecus qu a Gallinacei ar- 
mantur. Item ijs oua fubijci vetat, quae iam aetate florent, quod cales plerunq^plm-a, qua aliae 
pari at .quales maxime bimae funcEfttame&ijs fupponedu,cu ab mcubadi cupiditate, qu£ 
tefte Columella, fere cfi prirou partu consumauerint, ab idibus landncipere folet, prohibe*» 
ii nequeunt. Na multa pariens } & non incubas fixquaer aegrotat,& tnoricur.Inhibetur vero 
T 3 . ijlacu- 
Oua ffae 
tefta. 
Oua trile- 
citha. 
Ouifigtirc 
cucurbite. 
Oua rom« 
da. 
Gallus an 
patiat. 
Gallus 
quado pa- 
riat. 
Gallorum 
fenium» 
Bafilifcfi 
no genera 
ri ex. ouo 
Galli, 
In incuba* 
tione quid 
obfer nan- 
dum. 
Gallinas in 
cubationi 
ineptae , & 
quando ra 
men eis 
oua fuppo 
nenda. 
Incubandi 
cupid.quo 
modo pro 
hibeatut. 
