Quid cir- 
ca oua c 5 
ftderandu. 
C 5 crouer- 
fiainrerPli 
niu& Co- 
lumellam . 
Oua foecu 
da cur ali- 
quadopul 
Sos non x 
dane. 
Oua cur 
Herilia. 
Oua vrina 
qua?. 
h hh. 3. de 
6 :n»c. 2 
Vinum ve 
corrumpa 
fur. 
Cynofura 
cmaquse, 
Oup/Ct. 
Canicula- 
ria oua 
Ovpo; 
quid- 
Submeri! 
primo fun 
du petunt, 
ac poftea 
natant, & 
cur. 
Calepini 
error. 
222 Viyisis Adrouandi 
illa cupiditas pinnula per nares traieda,&frrigid<eafperfione. Circa Qua,qua?fupponenda 
fu ut 9 duo maxime confiderare oportet, qualitate nempe 5 & numerum.Ne fint itaq; lubuen- 
tanea,feu hypenemia,fed Gallum expertaiu Gallinam, atq;ha?c recentia, plena, qua? aquae 
dulci inieda iubmerguntur , in quibus foli obtenti femen Galli apparet , nihil aut vacui ,& 
fi heri poteft, vetulatu potius quam pullaftraru.Sed in eiufmodi ouorum eledione inter Pli- 
nium, & Columellam infignis eft contradi£tio,cum ille intra decem dies edita laudet, vetu- 
ftiora, aut recentiota infoecunda exiftimans: hic veio,etfi qua? dece dieru funt, infoecunda 
non putet, aptifiima tamen ad excludendum recentiffima qua?q;iudicet.Sed malim ego hac 
in re Columella alfentiri, eoqj magis cum hunc fequi Albertum videam, qui etiam illud ad- 1 0 
dit, oua quatriduana optima eiie, minus vero probari infra aut fupra hoc tempus nata ; fed 
hxc Alberti'determinacio quodam modo Columellae aduerfatur,quidum recentiflima, vt 
dixi, laudat, eo oua incubationi aptiora innuere videtur , quo ortui fuo primiora exiftunt: 
quin imo obfer uari vult, dum eduntur, ac figno aliquo notari*, vt , quanto prius fieri poflit, 
glocientibus fupponantur, caetera q; vel reponantur, vel acre permutentur. Super qua re m- 
quifitae a me noftra? muliercula?,Alberti potius, quam Columellae praeceptu fequedum prae- 
dicant,quia inquiunt recentia vnius diei,vel etiam duorum fuppofica irrita, &putrida fiunt. 
Verum etfiquandoq,oua omnibus iam didis bonitatis fignis praedita fint, fit tamen vt non- 
nunquam minime foetum excludant,idque vel incubant is, vel quae ea atdidit Gallinae culpa. 
Eorum enim quae panunt nonnulla quandoq; infoecunda funt, qnamuis ex coitu concepc- 20 
rint, quod indccolligimus, quia nullus ex ijs prouenic foetus, licet diligentiffime incubatu 
foucantur. Sunt vero potiilimu fieri lia, vel quia fubuentanea funt, vel alias obcaufas,quas 
adquatuor hafce Albertus redigit. Primo propter corruptum albumen , ex quo partes pul- 
li formari debebant. Secundo propter vitelli corruptionem, vnde fuppeditandum erat ali- 
mentum, nam ficpulius imperfede formatur, & partes quaedam in ipfo abfolutae nonin- 
uen iuntur,& non coniunda?,ficuc in abortu animalis viuipari ante perfectione lineamen* 
iorum foetus. Albumine vero corrupto, nihil omnino per totam incubatione formatur, fed 
ouum totum marcidum euadit,& foetidu,vti fanies corrumpitur in apoftemate.Tertio con- 
tingit ouu vitiari mebranarum, &fibrarum s qua? per albumen tendunt, culpa: Na corrupta 
tunica , quae continet vitellum , humor vitellmis effluit, & confunditur cum albumine; ita -30 
que impeditur oui foecunditas. Corruptis vero fibris, corrumpuntur, & vena?, & nerui pul- 
li, impeditur eius nutritio , compago deftrudis ligamentis difloluitur , & lariis neruis fen- 
fus amittitur. Quarto propter vetuftatem,exhalante fpiritu,in quo eft virtus formatiua:vn~ 
de vitellus pondere fuo penetrat albumen, & ad tefitam fertur in eam partem , cui incumbit 
ouum.Bifce igitur quatuor modis oua infacunda fieri cotingit. In fecundo quide modo, vt 
hoc iterum repetamus, aliquando accidit, quod humoribus corruptis partes igneae combu- 
ftae ferantur ad putamen, vnde ouum in tenebris lucet, quemadmodum truncus arboris pu- 
trefadte, cuiufmodi ouum libi vifum in regione Corafcetia Auicenna teftatur. Sunt & alij 
fuce corruptionis ouorum modi,fedquilubiam didisfacilecoprehendi po&ut.Deprauaa- 
tur, inquit h Ariftoteles, oua, & fiunt , qua vrina appellantur, tempore potiu s calidojdq-jratio- 4® 
nc.Vtcnim vina temporibus calidis coalefcunt fxce ftbuerfai hoc enim caufx eft,quod depr arten- 
tur'. ftc oua parcunt vitella corrupto, idenimin vtriuff, ierrenaportio efl. Quamobre& vinum 
obturbatur fxce per mi fi a, & ouum vitello dijfufo . Multiparis igitur hoc accudit merito, cu no fa- 
cite omnibus calor conueniens reddi pojjit, fed alij s deficiat^alqs fuperet^o* quafi putre faci edo ob- 
turbet. H^c ille; qua? vero vrina vocat ,Plinius alijs cynofura vocari fecibit , forte quod 
aeftate , vt diximus , & fub canemagis vrina fiant: quia et canicularia dicuntur. Ca?lius «piat 
oua ( rnodd «p/ct eadem fint, vt videtur, cum vrinis) quafi fluduola dici putatmam hpo v, in- 
quit, ventum dicunt: quo argumento etiam ab Homero multos dici upnai; coniedanc pe- 
riti, & recenfet Euftathius Std to dyovov, id eft, ob infitam non gignendi proprietate, quod 
eoru femen fit ctvi/xuAov^ id eft fpiricofum,Sc proinde fcecuditaris nefeium: & rurfus,vbi qu<’- 50 
rit, vnde eiufmodi oua fluitet ? Ratio, inquit, erui illinc poteft, quod aquefcanc, acfpiritus 
contabefceotia cocipiant plurimu: qua ratione colligitur & illud, cur in aqua pereutes, pii- — 
mo quidem ima petere: mox vbi coputrefeere coeperint, emergere, ac fluitare foleant.Eri! 
tamen fpiritu ita intus concepto aqua? innatantia putredine fu a teftentur eiufecmodi oua, 
ac proinde infeeeunditatem, no ergo fubueeanea feuhypenemia func,vt Calepinus perpe- 
ram exponit, nam hypenemia line Galli congr.eflu Gallina? pariunt, fcdita fiunt iam didas 
ob caufas , quibus demum addere potes , quando ab incubante Gallina relinquuntur, atq; 
hinc fotte Florentinus, qtia dis fubdicurus es oua , non vnam tan lum Gallinam , fed tres, 
quatuoruc 
