Herbse 
amara: vi* 
fanda: , & 
cur. 
Lupini 
curinterdi 
€ti. 
Vuscur 
prohibita. 
Ficus ineo 
moda. 
Ornitholo 
gi error. 
I Coro. 1 64» 
Nc ficus , 
& vuas co- 
medant. 
Oenanthe 
quid. 
Cibus qoS 
do dadus. 
Quantum 
ofkrendu. 
Sagnatio. 
Quo fera* 
pore me- 
lius pi«- • 
guefcant. 
Locus ad 
faginandQ 
m hb. 1 . 
Farina dul 
cis, 
n/.io c.50. 
Quot die- 
bus pin ~ 
guefcant. 
232 Vlyfsis Aldrouandi 
quodquamuistolerabiliter pafcat,exeorimuamen vfu,raro pariant,&oua exigua Faciant» 
Sint igitur ipfis cibus poft autumnu, cu a partu cefsac. Quod ec Columellae praeceptum eft. 
Eo tepore, inquit, pro parere definet aues, id eft, ab idibus Nou.pretioforescibi fubtrahen- 
disuc, & vinacea praebeda , quae fatis cbmode pafcut adieclis interdu tritici excrementis. 
Vitetur herbae amatae, maximi abfynthiu, fiquidemex eiusefuouaamariffima pariunt.Sut 
quiex impura cibaria pafcetibus Gaiimis putrida pleruqj venenataq; oua nafei velint, & 
excremetofa,fihumanas feces comederint Lupinis et abftinere debet ob eandecausa,tum 
vero quod fub oculis grana gignat, vt Crefcentienfis obferuauit, qua» nili acu , tefte Pa lla- 
dio,leuiter apertis pelliculi auferatur, oculos excinguut. Vux,quarualioquifaporemaxi-t© 
rae afficiuntur, propter vinacea prohibentur, quae Heriles reddunt, tum ec, quod pituitam 
generent communem huius auium generis peftem, maxime fi immaturae fuerint. Idem-, 
incommodum ficus adferunt, quorum efu non minus gaudent , & perperam Qrnithologus 
aut le&um ab Hermolao, aut male intclle&um hoc Graecum carmen fufpicatur. 
Svxa <p/X’ 0 pv/Qtffffs qvtsv&v «T vx tQtyyffiv, id eft, 
Fictis amant aues, plantare vero nolunt . 
Cum ceu prouerbialicer reccnfeat Gallinaceos amatibus ficus ne ferito: quafi vero Barba- 
rus Gallinaceos neget ficus amare. Sed hoc voluit indicare, vt qui eiufmodi aues lucri cau- 
fa educat, ficus non offerant, quod, vt dixi, pituitam generent. Vt igitur huic malo obuiam 
eas, caprificum vnacum cibo decodbm offeres, atqj ita, tefte Columella, ficus faftidirefa-ao 
cies. Itemvuaru faftidium inducit vualabrufca de vepribus immatura leda. Plinius alibi 
fimpliciter cibo incodam dari iubet, alibi cum farre mifta. Columella cli farre tricicco mi- 
nuto codam efurientibus obijei vult, polliceturq^ eius fapore offendi ita aues , vt omnem-, 
afpernentur vuam.Sed videndueft, fitim eandem plantam intellexerit, quam Plinius. Hic 
enim aliqui et vua: florem id prarftare fcripfit his verbis : Vua florem in cibis fi adef e Gallina- 
cei , vuas non attingunt. Fortaffis cenantem e Grceco vua? florem tranftulit. ADiofcorido 
quidem memoratur genus vitis fylueftris fterile, quod frudum non profert ,fed florem tan- 
tum, quen oenanthen vocant. Sed Lobrufca ahoqtii frudum fert, at exiguum cumqs prius ad 
modum aufterum, poft mellitum, atqjdulciffimu.Caeteruqu^cunqjdabiturefca per cohor- 
tem vagantibus, monet Columella , vt dieincipiente , & iam in vefperam inclinante bis di-3° 
uidatur, ne fcilicetmanea cubili latius euagentur, &antecrepufculum vefpercinum pro- 
ptercibi fpem tempcftiuiusadofficinam tedeant,poflitqjnumerus capitum fepiusrecogao- 
fci-Namomne volatile pecus paftoriscuftodiam facile decipit.Quantum sut^uiqjauiex- 
hibendu eft difficultercxprimipoffe putem. Palladius tarne duobus hordei cyathis, vnam, 
quas vaga eft, Gallinam bene pafei dixit. Qffi vero faginare eas,& ad menfe luxu educare.-» 
volunt, diligentius, & maiori impenfa eas nutriunt, vt ea dignam mercedem cofequantur. 
Quae res antiquiffima certe eft, & qua Deliaci primi cxercmlfe perhibentur, de quibus ita 
Plinius : Gallinas faginare Deliaci coepere :vndepeftis exortaoptimas anes ,&fuopte corpore — > 
vnllas deuorandt. Hoc primum antiquis egenarum inter dictis exceptum inuenio iam lege C. 
Fannij Cas . XI. annis ante tertium Punicum bellum, ne quid volucram poneretur pr ater vnam 
Gallinam qua non ejfet altili s\ quod deinde caput translatum per omnes leges ambulauit. Me- 
non it eorundem Cicero : Vides ne in quiens, vt in prouerbiofit , ouorum wter fefimilitudo? ta- 
men hoc accepimus , Deli fuiffe complures faluis rebus illis , qui Gallinas alere permultas qua- 
lius caufafolcrent. Hi cu ouuinfpexerant , qua id Gallina peperiffet:dicere folebant Petronio Ar- 
bitro Deliaci , Gallinarum curatores. Molles veteres Deliaci manu reciffxd eft ca ftrat i, v t Sca li- 
ger exponit. Saginantur aut hyerne melius, quam aeftate. Sunttamen qui afferunt , Gallinas 
potiflimum pinguefeere, quo tepore arbores florem:maxime,fiflores defeantur :oua vero 
tunc etiam cito corrrupi ac putrefcere.Locus ad faginadum calidiffimus diligendusj&rnb- 
dici luminis, quod motus earum ,& iux pinguendmi inimica fit, vt Varro tradit, &experien- 
t ia fuffi agatur: vnde «?Martialis ganea? non imperius fuiffe videri poteft , cum non tantum 
nobis tradiderit, quo loco fanguincntor , verum etiam , quo cibo maxime. Ait autem. 
Pafcit ur cf dulci Gallina farina*, 
Pafcitur & tenebris , tngenios agula eft. 
Vocat autem dulcem farinam , qua: ex milio fit mulfo la&eueelotam , vnde etiam» Plinius 
dicebat: Inuentumq^diuerticulu.n e (l in fraude earum Gallinaceos quoque oafcendi lacte ma- 
didis cibis, multo ita gratiores approbantur. Pinguefcunt fere viginti quinque diebus, fin- 
gufe caueis inclufe, qua? ab vrraque parte foramina habeat , vnum , quo caput, alte- 
rum, quo caudamcxerant, vt fcilicct cibum capere, & excrementa deponere quearit. 
Pluma 
50 
