Intuita 
Gallinarii 
quid. 
Alba pelli- 
cula quid. 
Piuida* 
Pfippe. 
Pippe. 
Quo tem- 
pore pitui- 
ta laboret. 
Picus, Sc 
vua imma- 
tura. 
Gallinaceis 
«nimica. 
Pr*ferua • 
sio a pitui- 
ta. 
Origani 
vfus. 
Cur pitui- 
tae 
a f. 1 9- 6. 
b l- 24.CI6. 
c /. 2 1 .c. 1 1 » 
d l 2 . Met, 
Alij vfus 
ad pituita. 
Scilla pi mi 
tx Gallina 
chorum re 
media. 
Staphifa**- 
grias vfus. 
U4. 
■n*T 
Vljfsis Aldrbuandi 
DE AFFECTIBVS CORPORIS 
Gallinaceorum. 
I NTER affe&us corporis quibus Gallinaceum genus inferatur» pituita ,fiuc cotyza, 
quae ipfis peculiaris, ac inirnicufimaeft,&ptiriafis,feu pedicularis' morbus, pecuharcsi# 
funt.De qu bus ita qjprius dicendum videtur, Pituita eft humor & cerebro io nares, nec 
non in fauces deftillans, edendi bibendiq; cupidinem eis auferens, linguaeqjofficiens.Palla- 
dius albi pelliculam vocat extrem a linguam veftientem: adeo vc faepd periculo non careat 
idmalumjed interimat ct. Signa euidentia admodum funt, nam lingua indurefeit, vt pipi- 
re,glocire, glacillare,cucunreq;, in suma voce emittere nequeant:marcefcunt’ct,& cibum 
capere nolunt Eft autem affedtus ifte,quem nos vulgo la piuida dicimus, fuperiores Germa- 
nicas pfippe, inferiores de pippe. Quae nomina, vt videtur, per onomatopoeiam fida funt, 
quoniam hoc auiu genus ita affedum cofimile vocem cdat.Orkur a fordido potu plerunqj. 
In affignando tempore, quo ma xime hoc malo torquetur,! Plinio Collumella dident it* Pli- 
nius enim inimiciftimam efte illi tefta tur, maxime inter vindemia tempus. Contraa® 
Qo\ume\h i cumfrig9re y & cibi penuria 4r^r^»/.QuisaUtem inter me{fis,& vindemi^ tempus 
frigore torqueri dicat? vt interim de cibo nihil dicam? Nam & cibu in agris, vbi mdlis fuit, 
copiofor e habent.Quare forte dicendum eft,tam ob exuberantem calori, qualis inter m ef- 
ferri, & vindemia, efle folent,quam ex immodico frigore in id rnalu incurrere. Addidit por- 
ro, & alia caufa Columella, cum fcilicet ficus, aut vua immatura adfatietatem permiffaeft* 
Ita enim textus legi dpbet, vt Ornithologus etia exiftimat,non autem cum ficus, & vua im- 
matura,necad fatietatem vfq; permiffa eft, vt vulgati codices habent.Nam eo modo fenfus 
verborum non cohaereret. Ceterum vt &alreram causa examinemus, quodfcilicet ex cibi 
penuria pituita oriatur, vt ille tradit, iterum PJiniodilTentit,quialibidifertiflimis verbis 
remedium in fame ponit. Quid igitur dicendum? Putarim ergo Columellam de penuria.-* jo, 
cibi praeftantioris loqui, vt nempe quid prseter naturam deuorarc coa&se eo malo affician- 
tur. Plinium vero ex cibi melioris copia, pleoricum habitum na&as ita affici credere, itaqj , 
inedia prasfcribere.Vt prsefcruentur ab eiuimodi malo, Columella praecipit , vt puriffimam I 
illis aquam potandam demus. Id autem praeftare non po®rimus,nifi cum aquasj tum vafo- 
rum etiam cura habeamus, hoc eft, nifi aquam puri Iimpidamq; femper demus.fsepiufqjne 
marcefcat, immutemus, vafaq, aliquoties intus, & extraabluamus,&immunditijs deter- 
gamus. Leontinus origanu in aqua macerat , eamq;ita bibendam orfert, ptaeferuaretque i 
pituira Gallinas arbitratur. Eodem modo alias herbas ita aquse imponere poterimus, ac 
fimiliter a tali affi 6tu Gallinas pra?feruare. Vult item Columella Gallinaria fumigari , & ab 
excrementis aliquoties repurgari. Si vero iam in morbum inciderint, ad alia remedia con-^o 
fug endum eft, idq; non folummodo,vt vulgus facir, penna per tranfuerfasnares inferta, ac 
quotidie mota; quandoquidc quae ita curantur, multas fiepius interi/flfe compertum eft:Vc- 
rum alia ct tentanda medicamina: quorummagna copia cu apudacihores recentiores ma- 
ximeextet ,itaq;& nos aliquot abducemus , vtdo&ilfimus le&orexijs feligat,quod fibi 
accommodatius videbitur, a Plinius alibi miftum far in cibo procedeffe tradidit, alibi 
acinos liguft:ri,r alibi den ique farnum herbae fabinaf eiufmodi morbum fanare, d Galenus 
idem pollicetur ex allijs, & captis. Allia ec multi alij commendant, fed diuerfimode exhir 
bent. Etenim quida, tefte Columella, fpic*as eorum tepido madefacias oleo inferunt: quod 
pariter Palladiusrepetijt, fed pro fpica mica habet, corrupto, vt videtur, textu. Paxamus 
tifdem minutim confcifis,&in calidumolcum inie&is, vbi refrixerint, oraGalIinarucol-5© 
luere iubet. ac, li illa vorauerint, efficacius reftituiait. Nonnulli, eodem referente allia in 
humano lotio elixant, roftrumqjGallina? illis fouentvCauendo qua maxime, neportio ali- 
qua in oculos influat. Leontinus pariter allio roftri fora mina inungit, aut in aqua coijcit»& 
potanda exhibet. Scilla mfida in aqua macerata, Sc exhibita cufarina ideprasftar.Simtqui 
ad id 6 malum origani, hyffopi & thymi fu tfitu capite Gallina* fumig£t,& mox allio roftruoi 
i ius perfricent. Quidam etiam vrina tepida irigantora ,& tam diu tefte Columella copri- 
munt, donec eas amaritudo per nares emoli i pituitas naufeam cogat. Vua quoquequam 
Graeci ftaphifagtiam vocant, ciim cibo mifta prodeft, vel eademcum aqua trita potui data. 
Leonsi- 
