I l.z.demt. 
fiirp. e- 6z. 
Pes pulli. 
Orniro- 
phodion. 
i In Tiber . 
I Suetonius 
eorre&us. 
tLz.c.ij. 
Cunila 
Gallinacea 
cur ita di* 
&a. 
Gallinae. 
Alline nae 
dia. 
Hippia. 
2 > 2 Vlyfsis Adrouandi 
dat, ideoque eius fuccum oculis claritatem facere, & aluum foluere autumat, fed qua parte 
Caucalis' non ac ^ lt *£ auca ^ s q uo q i,,e Graecis, & Latinis nominatur herba, qua inter oleracea Theo- 
Cailna P^ ra ft us >Phnius inter herbas vulgares, in cibis vfitatas meminere. Gaza in Thecphra* 
ceusdida. ft°p e dem Gallinaceum conuertit ,quo nomine Romani, vt r Ruellius feribit, apptdant» 
quod extremum folium in Galli, aut Gallicas pedem conformetur. Ait item apud Diofco- 
ridem tum eodem nominejtum etiam pedem pulli ob eandem fimilitudinem vocari: fed id 
mihi nondum ledtum eft, fcio tamen, hunc inter thlafpios nomenclaturas pedis Gallinacei 
memmifle,&Syluaticus portulacam. Macro pedem pulli nuncupari aflfenc.Grnithopodion 
fimiliter a Gallinas pede denominatum videri cuipiam poflit, quoniam Opw/,& opmicio 
Graecis Gallina eft. Attamen hic opvi Gic in genere jfumitur , atque herba ita vocatura fimi- 
litudine parua? auiculas. Denique aduercendum eft apud /Suetonium quofdam Gallipe* 
Cunila ^ cm ‘ nc P f ^ P ro Gallipede legere. Cunila Gallinacea non alia herba eft , quam quae Origa* 
Gallinacea num Heracleoticum Graecis vocatur, tefte t Plinio.Ruellius fic didam putat 3 quod eam Gal- 
Origanum linas pafcancur. Meminiceius planta? Plautus his verbis. 
Heracleo • In Ponto abftnthium fit, & cunila Gallinacea . 
ficum. Cur vero cunilam Gallinaceam vocent, a nemine adhuc traditum reperio. Egoabeffcdu 
ita forte appellari exiftimem , videlicet quia inftgniter venerem ftimulat. 'Puto enim hoc 
origanum eifdem fere facultatibus praeditum, quibus cunila fimpliciter dida,quae fatu- 
reia,feu tymbra alias nominatur . Vnde fatureiae nonnulli a fatyris nomen impofitum vo-jc 
lunc, quod vt hi falacifliini, libidinofique paftim a poetis depingantur , ita & haec herba ho- 
Saturegia. m * aes fatyriafim impelleret,vteleganter his verbis demonftrat Martialis» 
Xymbra. Improba nec pro fiunt iam fatur eia ttbi. 
Llatmes Dodonasusduo elatines genera deferibie, depingirqj.Vnu, quod a quibufdam rnorfus Gai* 
genera. linae nuncupatur, & a German is Hunerbifz,a Belgis Hoendcrbeet,hoc eft,Gallinae rnorfus. 
Morfus Alterum quod ab eifdem GermanisHunerferb,aBelgis Hoenderferue appelletur, hoc eft, 
Gallinas hasreditas. Prior elatine multis cauliculis fruticat, hirfutis. auriculas muris modo: 
folijs fubrotundis afpcris,& hirfutis, fepius parum incifis: cetera alfinae non multu diflimi- 
lis:flores purpureos , & caeruleos edit: deinde parua capitula , in quibus femen includitur. 
HancFachfius nomine Alfmes medias depinxit. Morfum Gallinasfolio hederulas vocat Lo- jc 
belius. Altera fimiles priori cauliculos profert, fed longiora folia , anguftiora , toto ambitu 
crenata:floresca?ruleos,femen in binis folliculis iundis, radicem fibratam. Vtraq,locis vra* 
brofis, incultis, fecus vias,&in agrorum marginibus frequens.Maio menfe, & lunio florent. 
Hippiam recentiorum quida vocant herba vulgauffima,quam AndreasMaithiolus pro alfi- 
nedepinxit.Hascquoqj vulgo morfus Gallinre dicitur, & Gallis morgeline,quod Gallinis, 
& aniculis grata fn,easq$caueisinclufas,&cibufaftidientesherba ifta recreentur, vthdxi- 
ne et, qua Plinius Gallinaceos ficribit annu faHtdtum purgare,vnte non inepte quifpia dubi- 
tet, errore aliquo fadtum efte,vt vel typographus,vel Plinius helxine pro al/ine fcripferinc. 
Germanis dicitur vogelkraut, id eft, herba auiu.Italis centone, Pizzagallina,grafTagallina, 
Grafla^ T ^ >aUar * na: ’ quod iunioribus Anferibus, quos Pauaros vocantgratu fit pabulum. Anagallis-f® 
° * Matchiolo er graffagallina dicitur, fed que ob id Dalechampius reprehendat, quid id nomi- 
nis foli alfinae conuenire putat. Ruellius tame&ipfe pariter Gallus anagallide Gallice mor- 
gelina, fine Gallinae morfum nucupat,vbicrhallucinari eos fcribit,quimourone vulgo du- 
du,aut papauerinaflore candidam ferente, huic anagallidu connubio retulerunt (d i m ferat 
aut in ma re, &fasmina, hunc flore puniceo, illa casruleo)illius virilis, fasmineiqjfexus diuor- 
tiu facientes. Ornithogalu a ladeo Gallinarucolore , vt vult ideRueiiius, nomen accepii e 
videcur,quod flores intus la&eo colore niteat, nifi quis fentiat,inquitDalech3mpius,aboui 
candidi figura, qua radix pracfefcrc,didu:namauicuiaru oua imitatur, intus albiflima. Ar- 
bitratur aut ciufmodi candorem in alis Gallinaru retinere : quod fanenon incelhgo,quo- 
niapluiimaeatras funt tor^, multas alterius coloris, in quibus profe&o nihil cadoris reperias: 5® 
fi vero de candidis loquitur , cur in alis potius , quam in alijs partibus candor ille magis re- 
tineat.Videndu an a candore albuminis oui codi, praefertim cuid lac Gallinasa quibufdam 
peritis putetur, Aaaxagoras, AlcmasonisCrotoniati, vt Ariftotelcs citat ,atq; magno Hip- 
pocrati: etfieiufmodialioquin opinionem ceu erronea antea refellerim ex Ariftocele,dum' 
ait: Animalibus viuiparis cibus, qui lac vocatur, in mammis parentis paratus e fi . Sed conti a 
quam homines putant , & Alcmaon Crotoniates ait. Non enim albusnen oui lac e fi ,fied vitilius . 
Hic .n. pullis pro cibo eft: illi alburne pro cibo effie exillimdt propter coloris affinitatem, Ornirho- 
logushcrbam ilhm teftacur,quani pro arjftolochia rotunda pharmacopolas Germani f.ilfj 
& setepC' 
ana. 
l.Z.C. 10 $. 
Omitho- 
galum. 
Ul.l.C. 20. 
Ariftolo» 
chia roiu- 
da» 
