b Uh.y, fn 
Exp» Tob a c, 
7 ‘ 
Gallus 
Chriftus 
dicitur. 
Contro- 
ucrfU Eua 
gcl illarum 
dc Galli 
canm. 
262 Vlyfsis Aldrouandi 
fundae nodis tenebris elamant.Quum verdeam auditorum fuorum cordibus veritatis luce 
adefife cognofcunt, clamoris fui magnitudinem in lenitatem dulcedinis veitut , & non tam 
jlla, quae fune de p^nis terribilia, quam ea,quiefunt blanda de praemijs proferunt Qm €tmi® 
nutis tunc vocibus cantant , quia appropinquante mane fubtilia quaeq, de myfterij:» praedi- 
cant 9 vt fcquaces fui eo minutiora qua?q$ de cadeftibus audiant , quo luci veiitacss magis 
app r °p!«quaRt,& quos dormientes longus Galli clamor excitauerat,fuccifot vigilantes 
dcieder. Quatenus corredo cuilibet de tegoo cognofcere fubuliter dulcia libeat, qui prius 
adueifa mdic ij formidabat. Eft adhuc alipd in Gallo folertei intuendum , quia aimiaa?de- 
ire cantus parat, prius alas excutit, &femetipfum feriens vigilantioicm ieddit. Quodpa-i< 
tenter cernimus, fi fandiorum pi aedicatoi u vita intuemur. Ipfi quippe , ciim verbum praedi* 
catioris monent prius fe in fandis a&tonibus exercent , ne in femetipfis torpentes opere, 
alios excitent voce, fcd ante fe per fublimia facta excutiunt, & tunc ad bene agendum alios 
folicitos reddunt. Prius cogitationum alis fcmetiplos feriunt, quia qui.cqmdin fe inutili- 
ter torpet, folicita inueftigationedeprehtndunt ,diftin6ta ammaduerfione corrigunt. Prius 
fua putrire fletibus curant, & tunc quae aliorum fime punienda denunciant. Pn.us ergo alis 
infonant, quam catus emittant, quia antequa verba exho> rationum proferant,omne, quod 
fecuturi funt operibus clamant , & quum perfede in femetipfis vigilant tunc dormientes, 
a'iosad vigilias vocat . Sed vnde tanta dodori ha?c intelligentia , vt & fib> perfedte vigilet, 
& dormientes ad vigilia fub quibufdam clamoris profectibus vocet, vt & peccatorum tei a« ; 
nebras piius caute difcutiat , & diferete poftmodum lucem p ^dicationis oftendat , vt fin- 
guhsinxta modum, & tempora congruat, & fimul omnibus quas illos fequantur oflendat $ 
Vnde ad tanta, & tam fubtiLter tenditur, nifi inrrrnfecus ab eo, a quo eft coditus doceatur? 
Quia ergo laus tantae intelligentia? no praedicatoris virtus eft, fed authoris, rede pereudem 
authoremdicitur.Vel quis dedit Gallo intelligentiam? Ac fi diceret, nifi ego, qui dodarum 
mentes, quas mite ex nihilo condidi, ad intelligenda, quae occulta funt, mit abilius inftruxi. 
Et tertia parte Paftoralis: Ad beatum(mquit) lob dicitur: Quis dedit Gallo intelligentiam? 
Praedicator etenim fandus, dum caliginofohoc clamat in tempore, quafi Gallus cantat in 
node, dum dicit : Hora eft iam nos de fomno fingere. Efrurfum. Euigtlate, iufti,& nolite 
peccare Gallus aut profundioribus horis nodis altos 32 de re cantus folet: quum vero matu i$C 
tinum iam tempus in pioximo eft, minutas, ac tenues voces format, quia nimirum qui rede 
pra?dicat obfcuris adhuc cordibus aperta clamat,mhif de occultis myfterijs indicat, vt tunc 
fubtiliora quaeque de creleftibus audiant quum luci veritatis appropinquant. Sed intec 
hrec ad ea, qua? iam fupe.i ius diximus, charicatis ftudia, retorquemur, vt prtedicator quifque 
plus adibus, quata» vocibus mfonet , & bene viuendo ve-tigia fequacibus imprimat, vt po- 
tius acendo, quam loquendo, quo gradiatur, oftendat,quia Gallus ipfe,qUem pro expri- 
menda boni praedicatoris fpecie in locutione fua Dominus aftumit , cum iam aedere cantus 
parat , prius abs excutit , & femetipfum feri< ns vig lantiorem reddit , quia nimirum necef. 
fe eft, vt hi, qui verba fanda? praedicationis monent , prius ftudio bonae adionis euigilent, 
lie femetipfi torpentes opere, alios excitent voce. Pi ius fc per lublimia fada excutiant 4C 
tuncadbene viuendum alios folicitosreddant. Prius cogitationum alis firneupfos feriant,, 
& quicquidinucilitcer torpet, foliata inutftigatione deprehedant,diftnda anirnaduerfione 
cori igant,& tunc demualioiu vita loquendo coponant.Pi ujs punire propria fletibus cu-.etj 
& tunc qurealioru punienda funt denunci£t,& antequa verba exhortationis infqnet omne» 
quod locuturi funt,openbus clamer. V nde r tda d iceba c venerabilis b Beda Gallum puto effit 
vnumquemq\ fantforii,qui in no£le>& tenebris huius nmdi accipiunt per fidem intelligcnttamy 
& virtutis confiantiam clamandi ad Deum, vt a/picer et iam dies permanens , & amoucantur 
'umbra vita prafentis qui vrgent etiam fequentts clamore precum fuarn^dicentes . Emitte lucem 
tuam,dr veritatem tuam: Quod de Prophetis intelligerepoffumus, qui certatim annun ciaue runt 
diei & Solis aduentum . Chriftus Saiuatornofter , quia peccata populi tulit. Gallus, vt ex- 5© 
ponit bcobus Vitriaco Cardinalis, et dicitur dormientes , excitans , & quafi calcaribus co- 
jimsationum,vt eis verbis vtar, pungens, & ftimu.lans.Cum vero deGalli cantu inter Euan- 
geliftas, qui Dominum noftrum Iefum Chnftum iam ad falutiferam mortem rapiendum—» 
D. Petro dixiffe tradunt eum fe ter negaturum, antequam Gallus cantaret, quaedam videa* 
tur controuerfia, itaque conciliare eos placuit , priufquam myfticum eius cantus fenfum— * 
explicemus. Cum enim tres Euangelifta? afferant, Dominum dixiffe, Petrum feter nega* 
tufum, antequam Gallus cantaret: non autem omnes dicant quoties Gallus cantaret, 
Marcus hoc folus narramtexprtflius 3 inquiens \ Antequam Gallus bis vocem dedent , quod 
quomo- 
