666 
Vlyfsis Aldrouandi 
Per Pacqua \\ legno va eon quelja fretra, 
Che va per 1 ’aria iJ Rondme, chc varca, 
1NGENIVM. MORES. 
/ ; .f~0 * / - t, i s . % , i , , \ ‘ » 4 
Nidi fabri ~W"NTE R pra?cipua, qua?, Hirundinisinduftna 3 arqueingenioarrribuuntui^earumi in 
catio. 1 primisfiidi fabricatio a nullis non fcriptoribus clalficis commendatur , quam nimi* 
Doxius * riim homines in fabricandis domibus /intumulati . Doxius ca?li filius lutei a?dificij 
d ficij iu-- f nuentor exemplum tefte* Plinio fumpfir ab Hirudinis nidis Er comunis praeceptori Ari 
a l ’j,c.^6. fiotelcs bruta magnam referre vita? fimilitudinem humanae docen$,magisin minori } quam 
b9>hif.c.y. in maiori teftatur videri intelfigcntia? rationem, idque primum in auium genere oftendere 
cL.x.c.si. Hirundinem in effigendo , conftituendoque nido . Confingit enim implicito luto feftu- 
Luti prfpa cis, hoc e(t , vthaber c Plinius, luto conftruic , ftrumento roborat , ad normam fcilicet 
satio* lutaria? palleationis ; fin forte luti fit inopia , vtcontingit temporibus aridioribus, tunc 
ingeniose fuomarte id facere aggreditur, namfeipfam madefaciens tam diu inpuluere 
volutat, donec hoc fibi padto lutivfu inuento ore 3 idvcl pedibus auferar, vel fi ita non 
poteft , extremitatibus alarumapplicet : Stragulum fibi etiam more hominum facit, 
duriora primum fubijcicns, & modice forum con/hucns pro fui corporis longitudine . 20 
Difertifiime hanc frabricam defcripfit his verbis Plutarchus : Primum fe ftucis folidiort- 
bus , inquit fundamento iaciis , molliores infuper offigunt : luti quo cemento & velutiglu - 
sino nidum adi fi caridum relinunt ,cum penuria eU , ad lacum finumue proximum aduolantes 
% fummis alis fic Bringunl aquas , vt bumefeant liquore tantum, nihil grauentur autem , mox 
concepto bis puluercjUmunt af pera ,biantia glutinant : Atmiehoc fere modo Hirundo nidu 
/ibi facit , eumq mollibus floccis, plumifq. fubfternit tepefaciendis ouis 3 fimuI ne durus fit 
infantibus pullis. Pulchre enim intdfigit, quod fi teneros, ex penifq. nudos in duris fruti- 
cibus pullos requicfccrefineret, no ferendis doloribus premerentur, quamobrem in ouiu 
it.hC'1 4 tergo confidens, floccos lanarum fefte ^e£lianoeuellir,indeq.pulIis fuis nidum, quam mpi 
«e sn Exa- Jifiimefubfiefnit.Tantamauis indufiriam in nidificando admirans magnus ille, & e D.Bafi 
diurno djf. Jius>eum cui nihil de patrimonio fuo reli<fiumefi,ad Hirundinis ingeniofam, & folerre in- 
botml. 8. duffriam refpiceie iubet.Sed quid didhirus erat Bafilius,fi commodum atq. vtilitatem,qu£ 
nidis ibrfr* ex ^aru au,um nidis quandoq. percipitur nouiffetcdn Heracleotico enim Aegypti ofiio,vt 
di.iuui. Plinius author eft,manifcfium illius indufiria? argumentu praTfant vfq.adeo tenella aui- 
£ l.x.c. $ 3 culos molem continuatione nidor u ita vaganti Nno inexpugnabilcniopponenres ffadij v- 
nius fpatio,vt id humano opere perfici vix poffe credatur.Et in ea Aegypto iuxtaoppidu 
Copton infulam effe aiunt facra IfidJ,quam ne laceret amnis idem munire opere incipie- 
tibus vernis diebus, palea 3 & ftramento roftrum eius firmantes , continuatis per triduu no 
Hirundo r ^ nt o labore, vt multas in opere emori confiet. Eamq. militiam illis cu anno redire 
pullorum femper.Non minore profero ingenij aciem in medendis pullorumoculis demonfirat Hi 4 ° 
£uo i u ocu- rundo. Hi enim cum tardius vifum accipiunt, nam imperfe&i & cxci tefte g Philofopho& 
Sis mede-» Plinio procreantur,vel fi £grehabent, mater admota herba eis visu adfert.Huius herb^ho 
s un mines, quamuis fummo ftudio compotes Heri cupiant, nuquam in hac parte ipfis farisfadu 
g gen. c {f c Aelianus tradidit.quamuis aliij plcriq.authores omnesChelidonia fiue hirundinaria 
hanc herbam nuncupent. Cbe/idonia, inquit Plinius Hirundines oculis pullorum tnnido reBi 
Suunt Vi fumavi quidam volunt etiam erutis oculis . Etal ibi:Cbelidonlam vtfui faluberrimam 
Hirundines monBrauere, vexatis pullorum oculis illa mede vtes.Et OppianusiSi quis Hirun- 
bLdepe . dinum pullos cxca?caucrit 3 hirundinarie herbe rofiro demorf^liquore oculis infundunt, 
i l 'i- E xa. & noxam ccecicaris amoliuntunquod oculare diccbarb Tertullianus i D.Ambrofius cu ex 
nidificationis indufiria,tum ex folertia,qua,vt pofiremo diximus 3 pullorumocuIis meden- 
rur 3 materne fedul itatis in filios grande documenrumeliciens.Hirundo,inquit,minufcula 
corpore, fed egregie pio fublimis affedlu, qua? indiga reru omniu, pretiofiores auro nidos 
Materna? ftruit,quia fapicnter nidificar.Nidus enim fapientig preriofioreft auro. Quid enim fapiea 
feduliraris tius,quam vt & volandi vaga libertate potiatur , & hominum doraicilijs paruulos fuos & 
an filios do t c «51 a commender, vbi fobolem nullus incurfet?Na.m & illudefipulchrum,vt a primo ortu 
curacntu. p U j| 0S fuos humanas vfui conuerfationis affuefcat,& prgftetab inimicaru auium infidijs tu 
tiores.Tum illud prf clarum, qua gratia domos fibi fine vlloadiutore tanquam artis perita 
soponat.Legit enim fefiucas orc,eafq.liuo illinit,vc conglutinare poffit.Sed quia lutu pe- 
dibus 
