Vlyfsis Aldrouandi 
8d 
gnatum e ft, continebatur imagines, vnde & nomen habuere clypeoru,d , vtaitipfe, non, vtper- 
tterpi Grammaticorum fubtilitas voluit, a cluendo . Vnde non poflumus non fiirpicari , vel a Thraci- 
riv-ci A- bus,vel a Phrygibus fnain in Achillis clypeo fcul pturam, Homerum mutuatum tui Ile. Sunt au- 
cKiilis {'cui- tem clypei maiora fcuta pedithm tantiim,vt docet Seruius: fcuta vero equitum.V nde c Liuius : 
ptu ki . Clypeis Ante Romxnt vfifunt , deinde po si quam slipend xarij facti, fcuta pro clypeis fec ere. HuillS pars me- 
Clypei stk c |j a eminentior Vinbo dicittrr . Clypeo & fcuto cogeneres funt parma & pelta. Parma fcutum 
iateru ma- e p c r otundmn,e medio in omnes partes aequaliter extenfum, breue,quo pedites & expediti mi- 
lites vtebantur. Gallis bouclier dici poteff.Pelta fcutum breuilfimum eft,in modum Lunx me- 
\ : p.l>o qd . duc. Alias fcuta fub diuerfis formis poliunt lieri.Poeni, quod ait Plinius,ex auro faditauere ciy- 
Parma- qd. peos & imagines , {ecumqj in caftris tulere . Talem ijs captis , Hafdrubalis inucnit QJVlartius l Q 
Pelraquid. Scipionum in Hilpama vitor» Fecit quoque Rex* Salomon ducenta fcuta de auropuriflmo , fcxccntos 
*Reg. auri fidos dedit in lamina fcnti vnrns trecentaspeltas ex auro probato . Clypeos&fcuta in memor 
1 °* riam benegeftorum fufpendere,& publicis locis confecrare antiqui confueucrut . V nde iib fi~ 
Putari % m ibtudo in facris f literis pvofkixitlfcut turris Dauid collum tuum, qua adifi 'cata ett cum propugnacu- 
debmtiL mi ^ e clypei pendent, ex ea omnis armatura fortium. Hofce tam heroum illorum, quos peculiari- 
publicis lo' ter decantant ficrx s Ktere,quam paretum fuifle Dauidis & amicorum, vti etiam fubditorum; 
cis . quo-ru opera in bello pryclara,& ilbftris fuit, nemini dubiu efb. Sic Appius h Claudius , qui Coful cu 
f Cant. 4. Serui lio fuit fuorum clypeos- i-n facro vel publico priuatim dicare primus infituit. Pofuit enim in Bellona a de 
Ex T urri maiores fuos, placuit^ in excelfo fpcclariyfr titulos honorum legi . Post eum M. Aemilius collega in Confu- 
Dauid cly- j afu 6 y^L U ctutj non in Bafilica modo 1 ffemilia .verum & domi fuapofuit. Hafdrubalis etia clypeus, 
|P l ’ quetn, vt fiipra ex Plinio diximus , QJVlartius Scipionum vitor cepit in Hifpania , fiipra fores 
h rpimFb. * Capitolinx-xdis vfquead incendium primum fuit. Romanorum certe, vt inquit Plinius y tanta 
5 5 .cap.i . fecuntas in ea re annotatur y vt L. Manilio r JfFuluio Cofs.anno vrbis quingentefmo fcptuagefmo quinto 
Clypei 1 (a- kJM. cyfufdiits tutela Capitolij redemptor, docuerit patres argenteos ejfe clypeos, qui pro areis per aliquot 
eris vel pu- iam luffraajfignabantur. 
blicis ctica- QV 1 igitur Aquila in clypeis vfi funt, iam fequunttir,fama infigniores . Ariflomenes vidis 
Laceuxmoinjs fcutum recepit, cui infigne erat Aquila paflis alis adusq,* clypei margines. Nam. 
^ t cum Delphos ventilet , ki Dei monitu in T riphonrj antro,, quod ad Labadeam eff , reperit , ac 
habuerint . rtirfus eodem in templo dedicauit, quod Paufanias ibi pofitum fe vidifle afieuerat . 
Aquilam i De Hunga rorum infigttt in clypeis ita fcribit 1 Stephanus V inadus Pighius : inter cetera ge- 
dypeis. qui nerobe iiobilitatis,militarisq,* virtutis infignia,pr^eminebant expanfa? Aquilarum alx ingentes 
habuerint . va ftis clypeis inhterentes,vel auratis galeis impofit^,vetuftum decus nobilis apud Hungaros fa- 
Antcome- m A: pyxeipua fortitudinis bellica apud pofteros infignia. Maxima enim his habentur vi- 
inii prymia,ac veluti laurea quxdameximixpro fingulis occiforum hoftium capitibus ex 
«nitui». ac ^ e telatis,ftngulas Aquilarum pennas accipere, atque eas crebris vkdorijs multiplicare. Glo- 
H unearo- rioiiim plurimas cly p eis, caflidib usq; affixas, au t e lanceis haftilibusq; dependetes referre in pre- 
2;© 
ti. 
Clypeos a 
fu in: igne . Itum» Pulchrum efleafdein per .caftra, atque vrbes in capite geftarejimo etiam cute perforata 
1 ips Hercu- temporibus ac fronti proprie inhxa-s offendere polle; atque hic adhuc Imperatoris triumpha- 
^ m c ^ rcum eftingrefliis. 
ctrorVlui Aquila lutei coloris trunco infitles,in parma luti fapphirei (cuius imaginem eodem colore, 
nerledus . ^ admodum dilutiore circulus ambibat) Herculanorum iriniorum erat infigne, qui fu b ma- 40, 
Hcrcula- giftro militum prefentiali militabant, quod in antiquis quibufdam eius militiae commentarijs 
noram inii apud Maltxos Romx inuenit Pierius.Seniores vero Herculani cxruleam Aquilam alis utrin- 
gne , que paflis habuere, in rubra parma, cuius latus ambitus in margine lutei coloris erat, quem linea 
nigra circudata in partes duas yque diffantes diflecabat.Erant vero loumiani,fiue,vt apud V e- 
getium,louiani,& Herculani, Illyricae legiones dux, qux fena militum millia habebant, quos 
Diodetianus,qui fe Iouelatine vocitabat, & Maximinianus, qui pro Hercule fe gerebat, cum 
a<i Imperium pemenif!ent,pro merito virtutis ita nominibus a fe inditis appellandos cenfuere, 
eofque eundis legionibus iundtis praetulerunt . 
Iouinianorum autem, qui tumores vocabantur, infigneerat Aquilae apotheofis , redimiailo 
fiipra caput impofito. Ales ipfa natiui coloris in parma lutea, quy rubro pritnum circulo clau- 
ciebatur, inde altera fapphirei coloris toro margine compledeba tu r . E pedore autem Aquilx 
aureus extabat umbilicus» Seniores vero purpuream geflabant in parma cerulea,duoquc erant 
pro margine circuli,ruber interior,exterior luteus . 
Cxrulci coloris aliquanto diluti Aquilam geflabant Quartodedmant,qui fiib magiffro mi- 
litum per Thracas militabant. Ea vero Ales in alba parma infidebatorbi cxruleo denfioris lu- 
ti, intra q' tem ci rculus ruber erat, e cuius medio aureus extabat vmbilicus. 
Non ab re erit hoc loci ex Ludouico Arioito poetarum Italicorum coripheo, qui imitatus 
antiquos 
Iouinirtno- 
ru mliiine . 
Qffirtofle- 
cimaiiorii 
inhiat:. 
