qüdd ex ipfis, quae iam di&a funt ^ facillime iritelligi poflint» Vide* 
tur etiam tertium quoddam efife geriüs uenaf um, quas, fi modo uena£ 
profundae latiffimae,äut dilatatae altifsimae non funt diceridae* appella 
bimus cumülätäs.riet enim quicquam aliud funi quam aliquo genere 
eorum, quae effodiuntur, cumulati lod + nonunquam altioresatcp etfe 
am longiores & latiores pedibus fexcentis:iriterdum,uel potius faepe 
numero,non tam alti,nec tam longi, nec tam lati» fiunt ergo cum aqua 
primo late, longe, profunde faxa confregeWt,8c ex ingenti, quae fic fit, 
cauerna lapillos 8C arenas extruferit et eiecerit;deinde oftio obftrudo 
&obturato,eani totam impleuerit materia, ex qua fpacio temporis gi 
gnatur una aliqua res fofIilis,aut plures* Sed aquam ea quae funt im= 
tus in terra excauare,non fecus ac quae foris funt,de fubterranei humo 
ris ortu differens declaraufet omnium minime fugit metallicos ♦ quip 
pe quibi quotidie cernere licet uenulas Sc uenas partim oppletas qui* 
dem aere Sc aqua* rebus uero fofsilib. uacuas 8c inanes: partim qfdem 
confertas plenas ♦ atq$ etiam inanes iftg: tandem obftruutur, per* 
fra&is faxis alibi aqua erumpit r quomodo ueteres fontes alrjs claudi, 
nouos alrjs aperiri certum efL Similiter autem, fed multo facilius 3C 
citius,quam in folidis faxis,aqua uenulas & uenas efficit in terreno, fi* 
lie capeftre fuerit, fiue collinum, fiue montanu* cuius genens funt ue* 
nulae ad ripas fiuminum,quae aurum gignunt:8c uene,quc peculiares 
terras.Itaq? hac ratione fiunt terrae canales, qui materiam rerum foffili 
um,tanquam loci muliebres femen, cocipiunt* de quarum ortu & cau 
fis nunc di<ffurus funi* Omiies aut etfi iri uenis,aut uenulis, aut com 
miffuris faxorum gigriurituri terram tamen non in tjfdem modo canä 
libus'fed extra edam oiani certum eft.eius enim abundantiam unum* 
■ ' O O 
quodq? terreni genus interdum nobis fuppeditat . fed principio quid 
ueteres fenferint de ortu terrarum, explicabo, itacp Ariftoteles ex ua* 
pore fieri cenfet infignes.Theophraftus autem in libro, quem De lapi 
dibus infcripfit, eas conflare dicit ex pura 8c aequali materia, quae coii 
fluxione fiue percolatione facfia fit, alioue modo excreta.uerbis quide 
poftremis Ariftotelis fentendarri figriificat: quod haec ipfa,que fcribit 
in eodem libro declarant. aliqua,mquit, uidentur ignita 8c quafi üfia: 
ut fandaraca,8£ aunpigmetum,8c id genus alia.ea autem omnia, ut ita 
dicam , ab exhalatione fltrit ficca Sc funiöfa ♦ fic ueteres illi fentiunt. 
Non uidetur autem exhalatio ficca effe materia terrarum, quae in ue 
nis 8c uenulis gigriuturtfed potius ignita, terras immutare,atq^ eo mo 
do nouas fpecies gignere potefl.congregaritur uero confluxione: ea* 
dem autem 5 C percolatione purae 8c aequales efficiuritur.quod cum a* 
nimaduerterit Theophraftus , miror eum permanfifle in Ariftotelis 
fententia,quod ad fandaracam d>C fimiles,ut uocat, terras uftas attinet. 
D Vt 
