S VB TERRANEORVMj MB,. IUI 5| 
Jis deriüähir in locum,inc^ eum infuftditim a tcp hinc fit ut uis loci coti 
ftet & tribus uiribus: quarum una eft pritidpis illius & fummi re&oris 
ätqp moderatoris orbis cceleftis 8c tötius riaturäri altera örbis nüniine 
diüifto moti, quae uis oritur ex diuerfo ipfi'us örbis partiuni fitu t euni 
liero pariunt orbium motus difpares, tertia eft qualitätürii demerito* 
rum,id eft caloris,frigoris,ficcitatis, hurii oris, itacp primä regit Sc for* 
mat res omnes, quas gignuntur : eftcp ipfis quod uis artis rhateriae in* 
formandas ♦ fecunda eft affimilis operationi manüs artificis ♦ tertia ha* 
bet fimilitudriiem ad uim i'nftrumeti, quod manu artificis mouetur SC 
dirigitur ad finem, ad quem ars intendit, putat nancp uim formantem 
lapides riUric ittelTe in locö continente fuo complexu materiam, quam 
antea dixit ineffe in materiä cortceptäatacp parum in ea re Obi conftat* 
Sc neutro modo cum Ariftotele coriferititnam is nüfqüam fcribit ftel 
las loco infundere uim^quae fit formatrix fpedeüfed caufas formantes 
corpora fubterrarieä eile calorem Sc ffigüs,tam ipfe quam Theöphra 
ftus afleueratea eniril immutant materiam:quöd autem facit mutatio 
nem, eius quod uertitur Sc mutatur caufa eft* Si uero quis dicat res 
efficiendi facultatem naturas data efle,eiuscp quafdam quafi miniftras 
SC famulas effe has duas qualitates,calore dico Sc frigus,cum ipfo noti 
rnultum contendam,fed Peripatetici feribunt in hanc fententiam : re* 
rurri ortus interitustp proximas caufas funt calor & frigus: remotas fol 
SC obliquus fignoru orbis, Uarias eriini moliuntur mutationes: remo* 
tifilnia, prima totius naturas mens, fiueprinceps moderator, quirieti* 
am Platonicis extrinfecus eft rerUm naturas caüfa propria motus atqj 
mutationis tributas ortui , qui eft fecundum effentiam , intelligens e* 
nim animus mundi grauidus confideratione cdtemplationecp reruni 
diuinarum parit naturam pleiiam rationibus feminarqs:qu£ etiam ip* 
fe funt contemplatrices rerum gignendarum, talibus ergo contempla 
tionibus gignUrttur omnia^denicp,ut Stoici fentiut,diuina prouiden* 
da, quas materiam omnem fingit et format, extra ipfam eftiquariqua iii 
omnes mundi partes diffufa, Itäq? ex tjs intelligimus Albemini fria 
opinione impura polluiffe decreta difciplinarum , nori enim in mate* 
ria lapidum uis fpeciem formans lrieft, ut in feminemec in loco reperi* 
tur alia ulla quam qualitatUm,riamirirembus animantium uel in uefi* 
ca,ud in inteftino redo cum gignuntur lapides, quis adeo ftolidus SC 
iners eft, ut dicat in humore lento irteffe uim formante lapidesCac riori 
potius ipfum humore effe materia aptam ut inde lapides fiat* aut quis 
adeo addidus eft Sc deditus fuperftitiofis Chaldasoru decretis, ut cre 
dat uim formantem lapides qs uifceribus ftellas infunderet non ma 
gis habeat fidem experimento Sc rationi medicorum , quibus conftat 
rem lapides efficientem effe nimium uifceru calorem,qui dat ipfis du* 
E , < 
5 ntia 
